|
ÖZET: İşçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin sınırının aşıldığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalışan işçilere, yasal olarak belirlenen yıllık 270 saatlik fazla çalışma süresinin aşıldığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışma süresinin yıllık olarak 270 saatle sınırlı olduğunu belirtirken, bu sürelerin nasıl uygulanacağına dair düzenlemelerin yönetmelikte yer alacağı ifade edilmiştir.
Fazla çalışma süreleri, İş Kanunu’nun 63. maddesi gereği haftada en fazla 45 saat olarak belirlenmiştir. İşverenlerin, bu süreleri aşmaları durumunda idari para cezası ile karşılaşacakları da yine Kanun’un 104. maddesinde vurgulanmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, 16 işçinin fazla çalışma süresinin 270 saati aştığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin sürdüğünü bildirmiştir. Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin, işçilerin fazla çalışma sürelerini İş Kanunu’na uygun şekilde düzenlemesi ve yasal sınırları aşmaması için gerekli önlemleri alması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare tarafından istihdam edilen işçilere yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinin sekizinci fıkrasında fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı, on birinci fıkrasında ise fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağının çıkarılacak yönetmelikte gösterileceği belirtilmiştir.
İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; “Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.” denilmiştir.
Adı geçen Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olacağı, aksi kararlaştırılmadığı takdirde bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde de, Kanun’un 63’üncü maddesinde ve Yönetmelik’te belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre fazla çalışma süresinin bir yılda 270 saatten fazla olmaması gerekir. Belediye, bu saatin aşılmaması ve idari para cezasına muhatap olmaması için gerekli tedbirleri almalıdır.
Yapılan incelemede, 16 işçinin 270 saatin üzerinde fazla çalışması olduğu ve 4857 sayılı Kanun’da belirlenen üst limiti aştığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlerin devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından istihdam edilen işçilerin İş Kanunu’na uygun olarak fazla çalışma sürelerinin düzenlenmesi gerekmektedir.