|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, bir ilçe belediyesinde işçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin yasal sınırları aştığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın yalnızca belirli koşullar altında ve haftalık 45 saati aşan sürelerle yapılabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, aynı kanunun ilgili yönetmeliği, yıllık fazla çalışma süresinin 270 saatle sınırlandırıldığını vurgulamaktadır. Bu düzenlemeler, işçilerin bireysel haklarını korumak amacıyla oluşturulmuştur.
Denetim sonuçlarına göre, belediye bünyesinde çalışan sekiz işçinin yıllık fazla çalışma süreleri, yasal sınır olan 270 saati aşmıştır. Bu durum, fazla çalışmanın istisnai bir uygulama olmaktan çıkarak rutin bir hale geldiğini göstermektedir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ifade ederek, gelecekte mevzuata uygun hareket edileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve bu konuda gerekli önlemleri alması önem arz etmektedir. Böylece, işçilerin hakları korunmuş olacak ve çalışma koşulları iyileştirilecektir. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin personel işlemlerine yönelik yapılan incelemede, İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışmanın yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Belediye bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 8 adet personele 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum fazla çalışmanın istisnai bir uygulama olmaktan çıkarılıp, bir çalışma şekli haline getirildiğini göstermektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulguya katıldığını belirtmiş olup bundan sonraki süreçte mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından konu ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılarak personelin fazla çalışma süresinin, mevzuatta belirtilen sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.