|
ÖZET: İşçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin yasal sınırları aşıldığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın belirli koşullar altında yapılabileceğini ve yıllık toplam fazla çalışma süresinin 270 saatle sınırlı olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelik de bu sınırın işçilere özgü olduğunu vurgulamaktadır. Kamu personelinin fazla çalışma ücretinin, zorunlu durumlar dışında ödenmeyeceği, Cumhurbaşkanlığı genelgeleriyle de ifade edilmiştir.
Yapılan denetimlerde, bazı belediye işçilerinin yıllık 270 saatlik fazla çalışma sınırını aştığı belirlenmiştir. Belediye yönetimi, bu konuda gerekli önlemleri almayı taahhüt etmesine rağmen, 2024 yılı içinde bazı işçilere fazla çalışma yaptırıldığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, belediyenin, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve mevzuatta belirtilen sınırlara uygun hareket etmesi gerekmektedir. Bu, hem işçi haklarının korunması hem de yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyede işçilere yıllık bazda yasal düzenlemelerde belirlenen sürenin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.
10.06.2003 tarihli ve 25134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti”_başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu hüküm altına alınmıştır.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından çıkarılan ve 06.04.2004 tarihli ve 25425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu belirtilmiştir.
Cumhurbaşkanlığınca çıkarılan 30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri konulu 2021/14 sayılı Genelge ile 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Genelge kapsamında kamu personelinin zorunlu haller dışında fazla çalışma ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise yıl içinde belirli sınırlar içerisinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği açıktır. Bununla birlikte kamu personelinin zorunluluk arz eden haller haricinde fazla çalışma ücreti alacak şekilde çalıştırılmayacağı Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgelerinde belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye bünyesinde çalışan bazı işçilere 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir.
Belediye tarafından bulguda yer alan hususlara yönelik olarak gerekli özenin gösterildiği ifade edilmiştir. Ancak tespitte de belirtildiği üzere 2024 yılı içerisinde bazı işçilere fazla çalışma yaptırılması uygulamasına gidilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından konu ile ilgili gerekli düzenlemeler yapılarak personelin fazla çalıştırılma süresinin mevzuatta belirtilen sınırlamalar dahilinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.