|
ÖZET: İncelemeler sonucunda, işçilerin yıllık fazla çalışma sürelerinin 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre aşılması tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın yalnızca belirli koşullar altında ve haftalık 45 saati aşan sürelerde yapılabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin 5. maddesi, yıllık fazla çalışma süresinin 270 saatle sınırlandırıldığını ifade etmektedir. Bu düzenleme, fazla çalışmanın istisnai bir durum olduğunu ve yıl içinde belirli sınırlar içinde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
İdare bünyesinde yapılan incelemelerde, 33 çalışanın yıllık 270 saatlik sınırı aştığı ve 271 saat ile 593 saat arasında fazla çalışma yaptığı belirlenmiştir. İdare, bu bulgulara katıldığını ve gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Bu durum, işçilerin fazla çalışma sürelerinin yasal çerçevede düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, idarenin, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal sınırlamalar çerçevesinde düzenlemesi ve bu konuda gerekli tedbirleri alması önem arz etmektedir. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin işçi işlemlerine yönelik yapılan incelemelerde, İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışmanın yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak çıkarılan İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir. Bu hükmün esas amacı, fazla çalışmanın istisnai bir durum olması ve bu sebeple yıl içinde yapılacak fazla çalışmanın sınırlandırılmasıdır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
İdare bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür. 33 personelin 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirlenen yıllık üst limitin üzerinde, 271 saat ile 593 saat arası fazla çalışma yaptığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından konu ile ilgili gerekli tedbirlerin alınarak, personelin fazla çalıştırılma süresinin, mevzuatta belirtilen sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.