ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketinde çalışan işçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin yasal sınırları aştığını ortaya koymaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işçilerin yıllık fazla çalışma süresi 270 saatle sınırlıdır. Ancak, şirket bünyesinde bu sınırın üzerinde fazla çalışma uygulandığı tespit edilmiştir. Kanunun 41. maddesi, fazla çalışma için işçinin onayının alınmasını zorunlu kılarken, 104. madde ise işverenlerin bu düzenlemelere uymaması durumunda idari para cezası ile karşılaşabileceğini belirtmektedir.

Fazla çalışma süresinin yıllık 270 saatle sınırlandırılması, işçilerin çalışma sürelerinin düzenlenmesi açısından önem taşımaktadır. İş Kanunu ve ilgili yönetmelikler, fazla çalışmanın istisnai durumlar dışında belirli bir çerçevede gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Şirketin, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve bu sınırları aşmaması için gerekli önlemleri alması gerekmektedir.

Yapılan incelemeler, şirket bünyesindeki birçok işçinin yıllık fazla çalışma süresinin 270 saati aştığını göstermektedir. Bu durum, işçilerin haklarının korunması ve yasal düzenlemelere uyum açısından dikkate alınmalıdır.

BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

İş Kanunu’nda yıllık olarak en fazla 270 saat fazla çalışma yaptırılabileceği belirtilmesine rağmen, Şirket bünyesinde çalışan işçilere bu sınırlamanın üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma ücreti” başlıklı 41’nci maddesinde, fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınmasının gerektiği ve fazla çalışma süresinin toplamın bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde de, Kanunun 63’üncü maddesinde ve yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği, 41’inci maddesine dayanarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin 5’nci maddesinde de, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olacağı belirtilmektedir. Bu düzenlemelere göre fazla çalışma süresinin bir yılda 270 saatten fazla olmaması gerekir. Şirket bu saatin aşılmaması ve idari para cezasına muhatap olunmaması için gerekli tedbirleri almalıdır.

İş Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelikte fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı görülmektedir. Bu durum, çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceğini göstermektedir.

Şirket bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde çok sayıda personele fazla çalışma yaptırıldığı anlaşılmıştır.

Şirket bünyesinde istihdam olunan işçilerin 4857 sayılı Kanun’a uygun olarak fazla çalışma sürelerinin düzenlenmesi sağlanmalıdır.