ÖZET: İşçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin aşılması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında belirgin bir şekilde ortaya konmuştur. Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından istihdam edilen işçilerin, yıllık 270 saati aşan fazla çalışma sürelerine tabi tutulduğu tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddeleri, fazla çalışma süresinin yıllık toplamda 270 saati geçemeyeceğini ve bu sürenin işçilerin bireysel durumlarına göre hesaplanacağını belirtmektedir. Ayrıca, işverenlerin bu kurallara uymaması durumunda idari para cezası ile karşılaşacakları da vurgulanmaktadır.

Denetim sonucunda, 13 işçinin fazla çalışma süresinin yasal sınırları aştığı gözlemlenmiştir. Bu durum, belediyenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi ve işçilerin çalışma sürelerini düzenlemesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İdare, bu bulgular ışığında gerekli önlemleri alacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, işçilerin fazla çalışma sürelerinin İş Kanunu’na uygun bir şekilde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından istihdam edilen işçilere yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı maddesinin 41’inci maddesinin sekizinci fıkrasında fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı, on birinci fıkrasında ise fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağının çıkarılacak yönetmelikte gösterileceği belirtilmiştir.

İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; “Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.” denilmiştir.

Adı geçen Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olacağı, aksi kararlaştırılmadığı takdirde bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı belirtilmiştir.

Aynı Kanun’un “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde de, Kanun’un 63’üncü maddesinde ve yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre fazla çalışma süresinin bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olmaması gerekir. Belediye, bu saatin aşılmaması ve idari para cezasına muhatap olmaması için gerekli tedbirleri almalıdır.

Yapılan incelemede, İdare tarafından istihdam edilen 13 işçinin 270 saatin üzerinde fazla çalışmasının olduğu ve Kanun’da belirlenen üst limitin aşıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılacağı, ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından istihdam edilen işçilerin fazla çalışma sürelerinin İş Kanunu’na uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.