|
ÖZET: İşçilerin yıllık fazla çalışma saati sınırının aşıldığına dair tespitler, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer almaktadır. Büyükşehir Belediyesi bünyesinde çalışan personelin, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen fazla çalışma sürelerini aştığı belirlenmiştir. Bu kanunun 41. maddesinde fazla çalışma, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar olarak tanımlanmakta ve yıllık fazla çalışma süresinin iki yüz yetmiş saatle sınırlı olduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca, İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği de bu sınırlamayı desteklemektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediye bünyesindeki işçilerin büyük bir kısmına 270 saatten fazla fazla mesai yaptırıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi, hizmet alımı kapsamında çalışan personel için gerekli bilgilendirmelerin yapıldığını belirtse de, mevzuatın öngördüğü sınırlamalara uyulması gerektiği açıktır. Sonuç olarak, işçilerin fazla mesai süreleri ile ilgili olarak belirlenen yasal çerçeveye riayet edilmesi, iş sağlığı ve güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tür uygulamaların istisnai olması ve işçilerin haklarının korunması amacıyla, ilgili düzenlemelere uygun hareket edilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket bünyesinde olup Büyükşehir Belediyesinde çalıştırılan personele, mevzuatla belirlenen süreyi aşacak şekilde, fazla mesai yaptırıldığı tespit edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinin birinci fıkrasında fazla çalışma; Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar olarak tanımlanmış, sekizinci fıkrasında ise fazla çalışma süresinin iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı belirtilmiştir.
Anılan maddenin son fıkrasına istinaden hazırlanan ve 06.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla çalışmada sınır” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı ve bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere dair değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir.
Bu hükümlerin amacı, fazla çalışmanın istisnai bir durum olması ve bu sebeple yıl içinde yapılacak fazla çalışmanın sınırlandırılmasıdır.
Yapılan incelemede; Şirket bünyesinde olup Büyükşehir Belediyesi’nce personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalıştırılan işçilerin büyük bir çoğunluğuna 270 saatten fazla mesai yaptırıldığı, dolayısıyla mevzuatta öngörülen sınırlamaya aykırı hareket edildiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, hizmet alımı kapsamında belediye bünyesinde çalışan personeller için ilgili daire başkanlıklarına gerekli bilgilendirmenin yapıldığını belirtmektedir.
Sonuç itibarıyla, işçilere fazla mesai yaptırılması ile ilgili olarak, açıklanan mevzuat hükümlerinde belirlenen sınırlamalara riayet edilmesi gerekmektedir.