|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye şirketinde çalışan işçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin 270 saati aştığı tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddeleri, fazla çalışma sürelerinin yıllık toplamının bu sınırı geçemeyeceğini belirtmektedir. Ayrıca, genel çalışma süresinin haftada en fazla 45 saat olması gerektiği ve bu sürelerin işyerlerinde eşit şekilde dağıtılması gerektiği de vurgulanmaktadır. İşverenler, bu düzenlemelere uymadıkları takdirde idari para cezası ile karşılaşabilirler.
Fazla çalışma sürelerinin hesaplanmasında, yarım saatten az olan sürelerin yarım saat, yarım saati aşanların ise bir saat olarak değerlendirileceği belirtilmiştir. Bu bağlamda, belediyenin, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve 270 saatlik sınırı aşmamak için gerekli önlemleri alması önem arz etmektedir. 2024 yılı incelemeleri sonucunda, belediye şirketinde 137 işçiden 44’ünün fazla çalışma sürelerinin yasal sınırı aştığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, işçilerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve yasalara uygunluğun sağlanması açısından dikkate alınmalıdır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Belediye tarafından çalıştırılan işçilere yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı maddesinin 41’inci maddesinin sekizinci fıkrasında fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı, on birinci fıkrasında ise fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağının çıkarılacak yönetmelikte gösterileceği düzenlenmiştir.
Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olacağı, aksi kararlaştırılmadığı takdirde bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı belirtilmiştir.
Kanun’un “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde de Kanun’un 63’üncü maddesinde ve yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; “Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.” denilmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre fazla çalışma süresinin bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olmaması gerekir. Belediye, bu saatin aşılmaması ve idari para cezasına muhatap olmaması için gerekli tedbirleri almalıdır.
Yapılan incelemede 2024 yılında şirket personeli 137 işçiden 44 işçinin fazla çalışma sürelerinin toplamının iki yüz yetmiş saati aştığı tespit edilmiştir.
Şirket tarafından çalıştırılan işçilerin fazla çalışma sürelerinin İş Kanunu’na uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.