|
ÖZET: İşçilerin yıllık fazla çalışma saatleri sınırının aşılması, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Belediye şirketi, 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen yıllık 270 saatlik fazla çalışma sınırını ihlal ederek, çalışanlarına bu limitin üzerinde fazla mesai yaptırdığı görülmüştür. İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışma için işçinin onayını almayı zorunlu kılmakta ve toplam fazla çalışma süresinin yıllık 270 saati geçemeyeceğini vurgulamaktadır. Ayrıca, işverenlerin bu kurallara uymaması durumunda idari para cezasıyla karşılaşacakları belirtilmiştir.
Fazla çalışma süreleri, yalnızca istisnai durumlarda işçinin rızasıyla gerçekleştirilebileceği için, şirketin bu konuda gerekli önlemleri alması önem arz etmektedir. İş Kanunu ve ilgili yönetmelik, fazla çalışma sürelerini yıllık 270 saatle sınırlandırmakta ve bu düzenlemenin işçilerin bireysel durumlarına dayandığını ifade etmektedir. Şirketin, çalışanlarının fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenlemesi ve bu sınırları aşmaktan kaçınması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, şirket bünyesinde birçok çalışanın yıllık 270 saatlik fazla çalışma limitini aştığı tespit edilmiştir. Bu durum, işçilerin haklarının korunması ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından dikkatle ele alınmalıdır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
İş Kanunu’nda yıllık olarak en fazla 270 saat fazla çalışma yaptırılabileceği belirtilmesine rağmen Şirket bünyesinde çalışan işçilere bu sınırlamanın üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Çalışma ücreti” başlıklı 41’nci maddesinde, fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınmasının gerektiği ve fazla çalışma süresinin toplamın bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde de, Kanunun 63’üncü maddesinde ve yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği, 41’inci maddesine dayanarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin 5’nci maddesinde de, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olacağı belirtilmektedir. Bu düzenlemelere göre fazla çalışma süresinin bir yılda 270 saatten fazla olmaması gerekir. Şirket bu saatin aşılmaması ve idari para cezasına muhatap olunmaması için gerekli tedbirleri almalıdır.
İş Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelikte fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı görülmektedir. Bu durum, çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceğini göstermektedir.
Şirket bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde çok sayıda personele fazla çalışma yaptırıldığı anlaşılmıştır.
Şirket bünyesinde istihdam olunan işçilerin 4857 sayılı Kanun’a uygun olarak fazla çalışma sürelerinin düzenlenmesi sağlanmalıdır.