|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyede çalışan işçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin 270 saati aştığını ortaya koymuştur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışma süresinin yıllık sınırını belirlerken, 63. madde ise haftalık çalışma süresinin en fazla 45 saat olacağını vurgulamaktadır. İşverenlerin, bu düzenlemelere uymaması durumunda idari para cezasıyla karşılaşacakları belirtilmiştir.
Fazla çalışma süreleri, İş Kanunu’na ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak düzenlenmelidir. Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılında belediye bünyesinde istihdam edilen 75 işçiden 32’sinin, ayrıca şirket personeli olan 137 işçiden 44’ünün fazla çalışma sürelerinin 270 saati aştığı tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin yasal düzenlemelere riayet etmesi gerektiğini göstermektedir. Belediye, işçilerin fazla çalışma sürelerini yasal çerçevede düzenleyerek, hem çalışan haklarını korumalı hem de olası idari yaptırımlardan kaçınmalıdır. Bu bağlamda, gerekli önlemlerin alınması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediye tarafından çalıştırılan işçilere yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı maddesinin 41’inci maddesinin sekizinci fıkrasında fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı, on birinci fıkrasında ise fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışmaların ne şekilde uygulanacağının çıkarılacak yönetmelikte gösterileceği düzenlenmiştir.
Kanun’un “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olacağı, aksi kararlaştırılmadığı takdirde bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı belirtilmiştir.
Kanun’un “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık” başlıklı 104’üncü maddesinde de Kanun’un 63’üncü maddesinde ve yönetmelikte belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği hüküm altına alınmıştır.
İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; “Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.” denilmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre fazla çalışma süresinin bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olmaması gerekir. Belediye, bu saatin aşılmaması ve idari para cezasına muhatap olmaması için gerekli tedbirleri almalıdır.
Yapılan incelemede Belediye tarafından 2024 yılında istihdam edilen 75 işçiden 32 işçinin, şirket personeli 137 işçiden 44 işçinin fazla çalışma sürelerinin toplamının iki yüz yetmiş saati aştığı tespit edilmiştir.
Belediye tarafından çalıştırılan işçilerin fazla çalışma sürelerinin İş Kanunu’na uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir.