|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Belde A.Ş. bünyesindeki işçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirlenen azami 270 saati aştığını ortaya koymuştur. İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışma süresinin bir yılda 270 saati geçemeyeceğini belirtmektedir. Ayrıca, Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nde de bu sınırın işçilerin bireysel durumlarına göre belirlendiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçları, bazı işçilerin yıllık fazla mesai sürelerinin 270 saatin üzerinde olduğunu göstermektedir. Bu durum, işçilerin yasal haklarının ihlal edildiğini işaret etmektedir. İlgili mevzuat hükümleri gereği, her bir çalışana yıllık 270 saatten fazla fazla çalışma yaptırılmaması gerektiği açıktır. Kamu idaresi, gelecekteki uygulamalarda yasal sınırlara uyulacağına dair taahhütte bulunmuş ve mevzuat çerçevesinde hareket edileceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, işçilerin fazla çalışma sürelerinin yasal sınırlar içinde tutulması, işverenin sorumluluğundadır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Belde A.Ş.’de çalışan işçilere, 4857 sayılı İş Kanunu’nda azami süre olarak belirtilen yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırılarak ödemede bulunulduğu tespit edilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un “Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde “… Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla çalışmada sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; “Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda ikiyüzyetmiş saatten fazla olamaz. Bu süre sınırı, işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sürelerinin hesabında yarım saatten az olan süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler ise bir saat sayılır.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, bir işçinin bir yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yapabileceği anlaşılmaktadır.
Şirket bünyesinde istihdam olunan işçilerin 2024 yılına ilişkin fazla çalışmalarının incelenmesi sonucunda, bazı işçilere yıllık 270 saatin üzerinde fazla mesai yaptırıldığı görülmüş olup detayına aşağıda bulunan tabloda yer verilmiştir.
Tablo 3: İşçilerin 270 Saati Aşan Yıllık Fazla Mesai Süreleri
| Fazla Mesai Süresi | Çalışan İşçi Sayısı |
| 270 – 299 saat arası | |
| 300 – 399 saat arası | |
| 400 – 499 saat arası | |
| 500 – 599 saat arası | |
| 600 – 699 saat arası |
Kamu idaresi cevabında, takip eden ugyulamalarda yasal sınırlamalara hassasiyet gösterileceği ve mevzuat hükümlerine uyumlu işleml yapılacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, İdare nezdinde istihdam edilen işçilere ilişkin uygulamalarda mevzuat çerçevesinde hareket edilmesi, bu kapsamda her bir çalışan için bir yıl içerisinde toplam 270 saati aşan fazla çalışma yaptırılmaması gerekmektedir.