|
ÖZET: Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazların işletmecileri, kira sözleşmelerine aykırı olarak belirlenen alanların dışına çıkarak ek alanlar işgal etmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi, devletin mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda ecrimisil talep edilebileceğini belirtmektedir. Bu hükme göre, işgalcinin kusuru veya idarenin zarara uğraması şartı aranmaksızın, işgal edilen alanlar için ecrimisil talep edilebilir.
Gerçekleştirilen denetimlerde, kiraya verilen alanların işletmecileri tarafından işgal edilen alanların büyüklükleri tespit edilmiştir. Örneğin, Fen Edebiyat Fakültesi kantininde 16 m²’lik alana karşılık 91 m², Hukuk Fakültesi restoranında ise 268 m²’lik alana karşı 128,43 m² işgal edilmiştir. Bu durum, kiracıların sözleşmelere uygun hareket etmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, üniversite yönetiminin, kiracılardan işgal edilen alanlar için ecrimisil talep etmesi ve sözleşme hükümlerine uyulmasını sağlamak amacıyla gerekli adımları atması önem arz etmektedir. Bu, hem hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de kamu kaynaklarının korunması açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: İşgale Konu Olan Taşınmazlardan Ecrimisil Alınmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversite tarafından kiraya verilen yerlerin işletmecileri tarafından, kira sözleşmelerine aykırı olarak, kiralanan alandan daha fazla alanın işgal edildiği tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde;
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.”
Hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükmünden özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların gerçek veya tüzel kişiler tarafından işgal edilmesi halinde ecrimisil alınacağı ve ecrimisil alınmasında işgalcinin kusuru aranmadığı gibi idarenin de zarara uğramasının şart olmadığı anlaşılmaktadır.
Kiraya verilen alanların yerleri ve yüzölçümleri kira sözleşmeleriyle belirlenmektedir. Ancak fiili ve fiziki olarak yapılan incelemelerde işletmecilerin bu alanların dışına çıkarak faaliyetlerini genişlettikleri görülmüştür. Bununla birlikte Kamu İdaresi tarafından işgal edilen bu alanlarla ilgili olarak söz konusu kiracılardan ecrimisil tahsil edilmediği tespit edilmiş olup işgal edilen alanlara ait bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 10 : Sözleşmeye Aykırı Kullanılan Alanların Büyüklüğü
| Kiraya Verilen Yer | Niteliği | Kiraya Verilen Alanın Büyüklüğü (m2) | İşgal Edilen Alanın Büyüklüğü (m2) |
| Fen Edebiyat Fakültesi | Kantin | 16,00 | 91,00 |
| Hukuk Fakültesi | Restoran/Kafeterya | 268,00 | 128,43 |
| M.Ü. Konukevi | Restoran/Kafeterya | 975,00 | 153,00 |
| Mehmet Genç Külliyesi | Kafeterya | 140,00 | 125,54 |
| Marmara İlahiyat Fakültesi | Kitaplı-Kahve | 383,00 | 191,06 |
Tablodan da görüleceği üzere, Üniversite tarafından kiraya verilen ve yukarıda sayılan işletmelerde, kiracılar kira sözleşmelerinde belirlenen alanların dışına çıkarak ilave faaliyet alanları oluşturmuşlardır.
Sözleşmesine aykırı ilave yer kullanan işletmecilerin işgal etmiş oldukları alanlarla ilgili ecrimisil alınması ve söz konusu kiracıların sözleşme hükümlerine uygun hareket etmelerinin sağlanması gerekmektedir.