ÖZET: İlgili denetim raporlarında, bazı büyükşehir ilçe belediyelerine ait taşınmazların izinsiz kullanıldığı ve bu durumdan kaynaklanan ecrimisil gelirlerinin tahakkuk ve tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, kamu idarelerinin taşınmazların yönetimi, ecrimisil tahsili ve işgaliyle ilgili yükümlülüklerini açıkça belirlemektedir. Bu mevzuat çerçevesinde, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilmesi ve tahliye işlemlerinin yapılması gerekmektedir.

Denetim bulguları, bazı arsa ve arazilerin şahıslar tarafından tarımsal amaçlarla izinsiz kullanıldığını ortaya koymaktadır. Ancak, bu durumla ilgili olarak ecrimisil talep edilmediği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi, işgale konu taşınmazlarla ilgili gerekli adımların atılmaya başlandığını belirtmiştir.

Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve mevzuata uygun bir şekilde yönetilmesi için ecrimisil taleplerinin yapılması ve işgal altındaki taşınmazların tahliye edilmesi önem arz etmektedir. Bu süreç, kamu idarelerinin taşınmaz yönetiminde karşılaştığı sorunların çözümüne katkı sağlayacaktır.

BULGU: İşgale Konu Olan Taşınmazlardan Ecrimisil Alınmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdareye ait bazı arsa ve arazilerin izinsiz kullanıldığı ve bu kişilerden herhangi bir bedel alınmadığı, ecrimisil gelirlerinin tahakkuk ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44’üncü maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibinde izlenecek yöntem, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususların ilgili kanunlarında düzenleneceği ifade edilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde;

“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.

Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır.

İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir.

(…)” denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre; işgal altındaki idare taşınmazları için ecrimisil talep edilmesi ve akabinde tahliye işlemi için de talepte bulunulması gerekmektedir.

İdare taşınmazlarının incelenmesi neticesinde; İdareye ait bazı arsa ve arazilerin şahıslarca izinsiz olarak tarım vb. amacıyla kullanıldığı ve bu kişilerden ecrimisil talep edilmediği tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında özetle; işgale konu olan taşınmazlarla ilgili gerekli çalışmaların yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.

Sonuç itibarıyla; kamu kaynaklarının mevzuata uygun olarak yönetilmesini teminen, ecrimisilin bir taşınmaz yönetim biçimi haline gelmemesine ilişkin tahliye işlemi için talepte bulunulması gerekmektedir.