|
ÖZET: Kamu İdaresine ait taşınmazların işgaliyle ilgili yapılan denetimlerde, tahliye işlemleri başlatılmadan kiralama ihalesine çıkıldığı ve işgalcilerin tek katılımcı olarak yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’na aykırıdır. İlgili mevzuat, kamu taşınmazlarının yönetimi ve işgallerin tahliyesi konularında belirli kurallar getirmektedir. Özellikle, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilkeleri doğrultusunda, ihalelerde açıklık ve rekabet sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, bazı taşınmazların işgalcilerden ecrimisil tahakkuk ettirilerek yönetildiği, ancak tahliye işlemlerinin gerçekleştirilmeden doğrudan kiralama ihalesine çıkıldığı anlaşılmıştır. Bu süreçte, işgal altındaki taşınmazların kiralanması, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun yönetimi açısından sorun teşkil etmektedir. Kamu İdaresi, taşınmazların tahliye süreçlerini ihaleden önce tamamlamak için gerekli önlemleri almayı planlamaktadır. Kamu kaynaklarının mevzuata uygun bir şekilde yönetilmesi için, işgal altındaki taşınmazların tahliye edilmesi ve rekabet ortamının sağlanması amacıyla tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: İşgale Konu Olan Taşınmazların Tahliye İşlemlerine Başlanılmadan İhaleye Çıkılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresine ait ve tasarrufunda bulunan bazı taşınmazlar üzerinde yer alan işgalcilere yönelik tahliye prosedürü başlatılmadan kiralama ihalesine çıkıldığı ve işgalcinin tek katılımcı olarak yer aldığı ihale sonucunda ilgili taşınmazların aynı kişilere kiralandığı görülmüştür.
Kamu kaynakları arasında yer alan Kamu İdaresi taşınmazlarına ilişkin temel düzenlemeler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesinde yapılmış olup bu maddeye göre, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince, taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisilin tahsil ve takibinde izlenecek yöntem, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin yönetimi ve korunması, işgalli malların tahliyesi gibi hususların ilgili kanunlarında düzenleneceği belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin yedinci fıkrasında; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı ifade edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde; bu Kanun’un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasının esas olduğu belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un 75’inci maddesinin dördüncü fıkrasında ise; işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükümlerine yer verilmek suretiyle işgal altındaki İdare taşınmazları için ecrimisil talep edilmesi ve akabinde tahliye işlemi için de talepte bulunulması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; Kamu İdaresinin mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan bazı taşınmaların işgalcilere yönelik ecrimisil tahakkuk ettirilmek suretiyle yönetildiği, söz konusu işgallerin tahliye işlemlerine başlanılmadan kiralama ihalesine çıkıldığı, işgalcilerin tek katılımcı olarak yer aldığı ihaleler sonucunda ilgili taşınmazların işgal eden kişilere kiralandığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde, her türlü kamu kaynağının elde edilmesinde görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesi için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda oldukları düzenlenmiştir.
Kamu İdaresince, ilgili taşınmazlar bakımından tahliye süreçlerinin ihaleden önce tamamlanmasına yönelik uygulama esaslarının gözden geçirildiği ve gerekli tedbirlerin alınması hususunda çalışmalara başlanıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak kamu kaynaklarının mevzuata uygun olarak yönetilmesini teminen, Kamu İdaresine ait veya tasarrufunda bulunan taşınmazlara ilişkin kiralama ihalelerinde, işgal altında bulunan taşınmaza yönelik tahliye işlemlerinin gerçekleştirilmek suretiyle rekabet ortamının sağlanmasına ilişkin tedbirlerin alınması gerekmektedir.