|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye kapsamında kiraya verilen taşınmazlarla ilgili ısıtma bedelinin belirlenmesine dair önemli bulgular sunmaktadır. Yapılan incelemelerde, kiralama sözleşmelerinde ısıtma bedelinin yılın altı ayında kira bedelinin %5’i olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kurumlarının kira sözleşmelerinde konut ve çatılı işyeri kiralarına dair hükümlerin uygulanmasını zorunlu kılmakta ve kiracıların ısıtma, aydınlatma gibi giderlere katlanma yükümlülüğünü belirtmektedir.
Denetimlerde, kantin ve benzeri taşınmazlara ait sekiz kira sözleşmesinde ısıtma bedelinin %5 oranında belirlendiği görülmüştür. Ancak, bu taşınmazlar için harcanan ısınma giderleri ile alınan ısınma gelirleri arasında önemli uyumsuzluklar tespit edilmiştir. Belirlenen ısınma gelirinin, harcanan ısınma giderinin oldukça altında olduğu anlaşılmaktadır. Bu durum, ısınma bedellerinin ya tesisatın ayrılmasıyla ya da metrekare üzerinden hesaplanarak kiracılardan tahsil edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Kamu İdaresi, yeni kiralama ihalelerinde ısınma bedelinin, kiraya verilen taşınmazların aylık ısınma giderinin metrekare üzerinden hesaplanarak belirleneceğini açıklamıştır. Bu yaklaşım, kiracılardan alınacak ısınma bedellerinin daha şeffaf ve adil bir şekilde belirlenmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Isınma Bedelinin Kiranın Belli Bir Oranı Olarak Alınması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kiraya verilen taşınmazlara ilişkin yapılan kiralama sözleşmelerinde ısıtma bedelinin yılın altı ayında kira bedelinin %5’i olarak olarak belirlendiği görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin “A. Uygulama alanı” başlıklı 339’uncu maddesinde; kamu kurum ve kuruluşlarının, hangi usul ve esaslar içinde olursa olsun yaptıkları bütün kira sözleşmelerinde konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümlerin uygulanacağı, “C. Kullanma giderleri” başlıklı 341’inci maddesinde ise; kiracının, konut ve çatılı işyeri kiralarında, sözleşmede aksi öngörülmemişse ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Denetimlerde, kantin, aile sağlığı merkezi, fotokopi ve kırtasiye şeklinde kiraya verilen taşınmazlara ait 8 adet kira sözleşmesinde, ısınma bedelinin yılın altı ayında alınmak üzere aylık kira tutarının %5’i olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Ancak kiralanan yerler için harcanan ısınma giderleri ile ilgili yerlerden elde edilen ısınma gelirleri karşılaştırıldığında uyumsuzluklar olduğu görülmektedir. Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere belirlenen ısınma geliri harcanan ısınma giderinin çok altındadır.
Sonuç olarak; yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince ısınma bedellerinin ya tesisatın ayrılması suretiyle hesaplanarak kiracılardan tahsil edilmesi ya da kiralanan yerler için harcanan ısınma giderinin metrekare üzerinden hesaplanmasıyla belirlenmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresinin cevabında, yapılacak olan yeni kiralama ihalelerinde ısınma bedelinin kiraya verilen taşınmazın aylık ısınma giderinin metrekare üzerinden hesaplanarak belirlenmesi suretiyle kiracılardan tahsil edileceği ifade edilmiştir.
Tablo 5: Kiralanan Yerler İçin Harcanan Isınma Bedelleri Listesi
| Sıra No |
İşletme Yeri | Vasfı | Isınma Şekli |
Kapalı Alan M2 |
Toplam Kira Be de l i (Yıllık) (TL) |
Toplam Harcanan Isınma Bedeli (Yıllık) (TL) |
Toplam Alınan Isınma Bedeli (Yıllık) (TL) |
| 1 | Manyas Myo | Öğrenci Kantini | Doğalgaz | 96 | 16.835,76 | 6.251,80 | 420,89 |
| 2 | İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Ve Rektörlük Binası | Öğrenci Kantini | Doğalgaz | 501 | 135.600,00 | 32.626,58 | 3.390,00 |
| 3 | Gönen Myo | Öğrenci Kantin |
Doğalgaz | 185 | 13.977,00 | 12.047,74 | 349,43 |
| 4 | İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi |
Fotokopi Ve Kırtasiye Reyonu |
Doğalgaz | 25 | 48.000,00 | 1.628,07 | 1.200,00 |
| 5 | İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi |
Aile Sağlığı Merkezi |
Doğalgaz | 123 | 24.000,00 | 8.010,12 | 600,00 |
| 6 | Merkezi Derslik | Öğrenci Kantini |
Elektrik | 146 | 61.200,00 | 61.165,17 | 1.530,00 |
| 7 | Öğrenci Yaşam Merkezi Zemin Kat | Öğrenci Kantini |
Elektrik | 241 | 137.440,56 | 100.964,43 | 3.436,01 |
| 8 | Tömer ve Yabancı Diller Y.O. | Öğrenci Kantini |
Doğalgaz | 37 | 34.800,00 | 2.409,55 | 870,00 |