ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bir belediye şirketinin yıl içinde gerçekleştirdiği personel alımlarının Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ile bildirilmeden yapıldığı tespit edilmiştir. 08.09.2009 tarihli ve 27314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, kamu kurumlarının işçi alım süreçlerinde uyulması gereken kuralları belirlemektedir. Yönetmelik, belediyelerin Türk Ticaret Kanunu kapsamında kurduğu şirketlerin bu kurallara tabi olmadığını belirtse de, işçi alım ilanlarının İŞKUR’a bildirilmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır.

Bu bağlamda, belediye şirketinin istihdam etmek istediği personelin, unvanı ne olursa olsun 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçi statüsünde olduğu ve bu nedenle İŞKUR’a bildirim yapılmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemelerde, şirketin çeşitli kadrolara yönelik alımlarında İŞKUR’a bildirimde bulunmadığı ve işçi alımının adil bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlayacak tedbirlerin alınmadığı ortaya çıkmıştır. Şirket, bu bulguya ilişkin gerekli önlemleri aldığını belirtmiş, ancak mevzuat gereği personel alım süreçlerinin İŞKUR’a bildirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

BULGU: İŞKUR’a Bildirim Yapılmadan Personel Alınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Yıl içerisinde yapılan personel alımlarının Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)’na bildirim yapılmadan gerçekleştirildiği görülmüştür.

08.09.2009 tarihli ve 27314 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere istihdam edilecek işçi alımında uyulacak usul ve esaslar belirlenmiş olup söz konusu Yönetmelik’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Bu Yönetmelik hükümleri; a) Birinci fıkranın (b) bendi hariç olmak üzere kamu kurum ve kuruluşlarının, il özel idarelerinin, belediyelerin ve bunların kurdukları veya üye oldukları mahallî idare birlikleri ile bağlı kuruluşlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurdukları şirketler ile kooperatifler,

… için uygulanmaz. Ancak, bu kapsamdaki işçi alım ilanlarının Kuruma bildirilmesi zorunludur. Bu ilanlar Kurum internet sitesinde ve ilgili kamu kurum ve kuruluşunca uygun görülen iletişim araçları ile kamuoyuna duyurulur. Kamu kurum ve kuruluşları işçi alımının adil ve şeffaf bir şekilde yapılmasını sağlayacak diğer tedbirleri de alır.” hükmüne yer verilmiştir.

Mezkûr mevzuat düzenlemesinden, belediyelerin Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurdukları şirketlerin mezkûr Yönetmelik hükümlerine tabi olmadığı ancak, Yönetmelik kapsamındaki işçi alım ilanlarının, İŞKUR’a bildirilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, şirketlerin bünyesinde istihdam etmek istedikleri personel, unvanı ne olursa olsun 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçi statüsünde olacağından bu zorunluluğa uyularak alım yapılmalıdır. Böylece işçi alımlarında şeffaflık sağlanacaktır.

Yapılan incelemede; Şirket tarafından çeşitli kadrolara yapılan alımlar için İŞKUR’a bildirim yapılmadığı ve işçi alımının adil ve şeffaf bir şekilde yapılmasını sağlayacak tedbirlerin alınmadığı tespit edilmiştir.

Şirket cevabında bulgu konusunda gerekli önlemlerin aldığını belirterek bulguya iştirak etmiştir.

Sonuç olarak, Şirketin personel alımına ihtiyacı olduğunda, belirtilen mevzuat doğrultusunda unvanı ne olursa olsun pozisyon ve sayılarının İŞKUR’a bildirilerek personel alımının yapılması gerekmektedir.