|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerinin eğitim faaliyetlerine ilişkin gelir tahakkuk ve takip süreçlerinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. İncelemeler, işletme birimleri tarafından sunulan eğitim hizmetlerinde gelirlerin azalmasına yol açabilecek risklerin var olduğunu göstermektedir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen gelirlerin tahakkuku ve takibi, gelir gerçekleştirme görevlilerine yüklenmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde, eğitim ücretlerinin tahsilat sürecinin tamamlanmadan işletme hesaplarına aktarılmadığı ve gelirlerin etkili bir şekilde takip edilmediği gözlemlenmiştir.
Özellikle Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, Eğitim Fakültesi ve Sürekli Eğitim Merkezi gibi birimlerde, eğitim programlarına katılanların sayısı ile verilen belgelerin karşılaştırılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, eğitim ücretlerinin eksik tahsil edilmesi veya farklı tarifelerin uygulanması gibi gelir kaybı risklerini beraberinde getirmektedir. Yönetmelik hükümlerine aykırı olan bu uygulamaların düzeltilmesi amacıyla, kamu idaresi tarafından gerekli yazılım altyapı çalışmalarına başlanmış ve tahsilat süreçlerinin denetimi için önlemler alınacağı bildirilmiştir. Eğitim hizmeti sunan tüm birimlerin, gelir tahakkuk ve takip süreçlerini sağlıklı bir şekilde yürütmesi, belirtilen risklerin ortadan kaldırılması ve gelirlerin hukuka uygun olarak elde edilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşletme Birimleri Tarafından Düzenlenen Eğitim Faaliyetlerine İlişkin Gelir Tahakkuk ve Takip Sürecinin Sağlıklı İşletilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İşletmenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda; İşletme birimleri tarafından düzenlenen ve bedel mukabili sunulan eğitim hizmetlerinde, gelirlerin azalmasına sebebiyet verebilecek risklerin mevcut olduğu görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrasıyla İşletme gelirlerinin tahakkuku ve takibi görevi, gelir gerçekleştirme görevlilerine verilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 56’ncı maddesinde;
“Her türlü işletme kaynağının elde edilmesi, muhafazası ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükümlerine yer verilmektedir.
Bu hükümlere göre; İşletme birimlerince elde edilen gelirlerin tahakkuk ve takibinin, gelir gerçekleştirme görevlileri tarafından yapılması ve bu işlemler sırasında gelirlerin, etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinin sağlanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; başta Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü, Eğitim Fakültesi, Yabancı Diller Yüksekokulu, Sürekli Eğitim Merkezi olmak üzere İşletme birimleri tarafından düzenlenen, sertifika programı, kurs, eğitim programı gibi adlarla sunulan ve verilen hizmet mukabilinde ücret alınan eğitimlerde; gelirlerin, tahsil sürecinin tamamlanmasıyla İşletme birimi hesaplarına intikal ettirildiği ve tahakkuk ve takip sürecinin işletilmediği anlaşılmıştır.
Hizmet sonunda verilen sertifika, başarı belgesi gibi bitirme belgelerinin sayısı ile eğitime katılanlardan alınan eğitim ücreti sayısının dahi karşılaştırılmadığı gözlemlenmiştir.
Bu durum, eğitim ücretlerinin nakden veya hesaben üçüncü kişilere ödenmesi, bazı kişilerden eğitim ücreti alınmaması veya farklı tarife uygulanması gibi gelir azaltıcı riskleri bünyesinde barındırmaktadır.
Dolayısıyla gelirlerin toplanması için yapılan uygulamanın, Yönetmelik’in 8’inci maddesinin birinci fıkrası ile 56’ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmektedir.
Kamu İdaresince sürecin daha sağlıklı işlemesi için gerekli yazılım programı altyapı çalışmalarına başlanıldığı, tahsilatlar ve sertifikalar bazında gerekli kontrollerin en kısa sürede yapılacağı ve gereken hassasiyet ve titizliğin gösterileceği bildirilmiştir.
Başta söz konusu birimler olmak üzere eğitim hizmeti sunan tüm birimlerde, gelir tahakkuk ve takip sürecinin sağlıklı bir şekilde işletilmesi, yukarıda belirtilen risklerin bertaraf edilmesi ve gelirlerin, etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinin gözetilmesi gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Bazı İşletme Birimlerinin Mali Yapısının Bozulması |
2020 | Kısmen Yerine Getirildi |
Tıp ve Diş Hekimliği Fakültelerinin Hastanelerinde aynı sorunlar devam ettiğinden; konuyla ilgili olarak B Diğer Bulgular Bölümünde 1 nolu bulgu düzenlenmiştir. |