|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Aydın Büyükşehir Belediyesi’ne ait bir restoranın işletme hakkının devri sonrasında belediye bütçesinden harcama yapıldığını ortaya koymuştur. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, büyükşehir belediyelerinin mülkiyetindeki taşınmazları, kendi şirketlerine devretme yetkisini tanırken, bu devrin ardından belediye bütçesinden harcama yapılmasını yasaklamaktadır. Bu durum, hem işletme hakkını devralan şirketin hem de devreden belediyenin ayrı tüzel kişiliklere sahip olmasından kaynaklanmaktadır.
Belediye Meclisi, 16 Mayıs 2024 tarihinde Kuşadası’ndaki restoranın işletme hakkını, vergi sonrası net kârının %50’sinin Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılması şartıyla AYBEL A.Ş.’ye devretmiştir. Ancak yapılan incelemelerde, devir tarihinden sonra bu restoran için belediye bütçesinden harcama yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu harcamaların restoranın mülkiyetinin belediyeye ait olması nedeniyle kamu zararı oluşturmadığını belirtmiştir. Sonuç olarak, işletme hakkı devredilen taşınmaz için yapılan harcamaların, devrin ardından şirketten talep edilmesi gerektiği ve belediye bütçesinden karşılanmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: İşletme Hakkı Belediye Şirketine Devredilen Taşınmaz İçin Belediye Bütçesinden Harcama Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye Şirketine işletme hakkı devredilen restoran için devir tarihinden sonra Belediye bütçesinden harcama yapıldığı tespit edilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Şirket kurulması” başlıklı 26’ncı maddesinde; büyükşehir belediyelerinin, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebileceği; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebileceği belirtilmiştir.
5216 sayılı Kanunun “Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesinde, büyükşehir belediyesinin giderleri; belediye hizmet binaları ve tesislerin temini, bakım ve onarımı için yapılan giderler, belediye personeline ve belediyenin seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim ile diğer giderler, ilçe belediyeleri ile bağlı kuruluşlara yapacakları yardımlar ve ortak proje giderleri, her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri, belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler, vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler, belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili ortaklık payı ile üyelik aidatı giderleri, mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler, faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ve sigorta giderleri, dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar, dava takip ve icra giderleri, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri, avukatlık, danışmanlık ve denetim ödemeleri, bu Kanunda büyükşehir belediyesine verilen görevlerle sınırlı olarak, yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kuruluşlar ve sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve diğer proje giderleri, spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler, büyükşehir belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri, Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler olarak sayılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Aydın Büyükşehir Belediyesinin kendi şirketine işletme hakkı devri yapabileceği; ancak işletme hakkı verilen taşınmaz için verildiği tarihten sonra belediyenin bütçesinden herhangi bir harcama yapılamayacağı açıktır. Hem işletme hakkını devralan şirket hem de işletme hakkını devreden Aydın Büyükşehir Belediyesi ayrı tüzel kişiliğe ve ayrı bütçelere sahiptir.
Belediye Meclisinin 16.05.2024 tarihli kararıyla Kuşadası İlçesinde yer alan restoranın işletme hakkı vergi sonrası net karının %50’sinin Büyükşehir Belediyesine aktarılması kaydıyla, 10 yıl süreyle Belediyeye ait AYBEL A.Ş.’ye devredilmiştir.
Ancak, yapılan incelemede, söz konusu restoran için devir tarihinden sonra Belediye bütçesinden harcama yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince bulgu konusu husus kabul edilmiş olup Büyükşehir Belediye Meclisinin 16/05/2024 tarihli kararıyla Aybel A.Ş.’ye işletme hakkı devredilen restoranın Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde olduğu, restoran için yapılan harcamaların işletme hakkı devrinden önce Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması gereken harcamalar olduğu ve restoranın mülkiyetinin Belediyeye ait olduğu için kamu zararı oluşmadığı ve bu sebeple devir tarihinden sonra Belediye bütçesinden harcama yapıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, işletme hakkı devredilen taşınmazın işletme hakkının devri sonrası belediye bütçesinden yapılan harcamaların şirketten talep edilmesi ve şirkete ait giderlerin belediye bütçesinden karşılanmaması gerekir.