ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’ne ait şirketlere devredilen taşınmazların, 256- Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu taşınmazlar, otopark, büfe ve sosyal tesis gibi işletme hakları ile ilişkilidir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 200 ve 201’inci maddeleri, hizmet imtiyaz sözleşmesine konu olan maddi duran varlıkların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, işletme süresinin başlangıcında ilgili duran varlık hesabından çıkarılarak Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabına aktarılması gerekmektedir.

Ancak, yapılan denetimlerde, işletme hakkı devredilen varlıkların yılsonu bilançosunda bu hesapta yer almadığı gözlemlenmiştir. Bu durum, muhasebe kayıtlarının “Tam Açıklama İlkesi” açısından önemli bir eksiklik teşkil etmektedir. Sayıştay Denetim Raporları’nda da vurgulandığı üzere, bu taşınmazların 256- Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında takip edilmesi zorunludur.

Sonuç olarak, Büyükşehir Belediyesi’nin taşınmazlarının doğru muhasebeleştirilmesi, şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından büyük önem taşımaktadır. Bu eksikliklerin giderilmesi, gelecekte benzer sorunların yaşanmaması için kritik bir adım olacaktır.

BULGU: İşletme Hakkı Şirketlere Devredilen Taşınmazların Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir Belediyesi mülkiyetinde ve/veya tasarrufunda bulunan, meclis kararı ile işletme haklarının belirlenen sürelerde geçerli olmak üzere Büyükşehir Belediyesine ait şirketlere devredilen otopark, büfe ve sosyal tesis, vb. taşınmazların 256- Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında takip edilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabının niteliğini açıklayan 200’üncü maddesinde; bu hesabın, hizmet imtiyaz sözleşmesine konu maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiş olup hesabın işleyişi başlıklı 201’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasında; mahalli idarelere ait maddi duran varlıklardan hizmet imtiyaz sözleşmesine konu edilenlerin işletme süresinin başladığı tarihte bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedileceği ve anılan maddenin (b) bendinin birinci fıkrasında ise hizmet imtiyaz sözleşmesinin sona erdiğinde, hizmet imtiyaz varlıklarının kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği, ifade edilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerinden, meclis kararlarına istinaden işletme hakları belediye şirketlerine devredilen söz konusu taşınmazların, işletme süresinin başladığı tarihten itibaren ilgili duran varlık hesabından çıkarılarak, 256- Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabına aktarılacağı anlaşılmaktadır. Hal böyle iken, işletme hakkı devredilen varlıkların, yılsonu bilançosunda “Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı” nda bulunmadığı, dolayısıyla muhasebe kayıtlarının “Tam Açıklama İlkesi” açısından önemli bir eksiklik oluşturduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, 2022 ve 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da açıklandığı üzere işletme hakkı şirketlere devredilen taşınmazların 256- Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.