ÖZET: Büyükşehir Belediyesi’nin mülkiyetinde bulunan taşınmazların, otopark, büfe, sosyal tesis, tramvay ve otobüs gibi maddi duran varlıkların, belirlenen süreler dahilinde belediyeye ait şirketlere devredilmesine karşın, bu varlıkların 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’nda kaydedilmediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, hizmet imtiyaz sözleşmesine konu olan maddi duran varlıkların bu hesapta izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, belediye tarafından farklı tarihlerde alınan meclis kararlarına rağmen, işletme hakları devredilen varlıkların bu hesaba aktarılmadığı görülmüştür.

Büyükşehir Belediyesi’nin yılsonu bilançosunda, 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’na kısmi kayıtlar yapılmasına rağmen, önemli miktarda devredilen taşınmazların kayıtlarda yer almadığı anlaşılmaktadır. Bu durum, muhasebe ilkeleri olan Tam Açıklama, Tutarlılık ve Önemlilik açısından ciddi bir eksiklik teşkil etmektedir. Kamu idaresi, tramvay hatlarının 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’nda takip edildiğini belirtirken, diğer varlıklarla ilgili gerekli çalışmaların yapılacağını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, işletme hakkı devredilen taşınmazların 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’nda doğru bir şekilde takip edilmesi gerekmektedir. Bu durum, belediyenin mali şeffaflığını artıracak ve muhasebe standartlarına uyumunu sağlayacaktır.

BULGU: İşletme Hakkı Şirketlere Devredilen Taşınmazların Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Büyükşehir Belediyesinin mülkiyetinde veya tasarrufunda bulunan taşınmazlardan; otopark, büfe, sosyal tesis, tramvay ve otobüs gibi maddi duran varlıkların belirlenen sürelerle geçerli olmak ve şirket hizmetlerinde kullanılmak üzere Belediyeye ait şirketlere devredilmesine rağmen, söz konusu maddi duran varlıkların, 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında takip edilmediği görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabının niteliğini açıklayan 200’üncü maddesinde; bu hesabın, hizmet imtiyaz sözleşmesine konu maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiş olup hesabın işleyişi başlıklı 201’inci maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasında; mahalli idarelere ait maddi duran varlıklardan hizmet imtiyaz sözleşmesine konu edilenlerin işletme süresinin başladığı tarihte bu hesaba borç, ilgili maddi duran varlık hesabına alacak kaydedileceği ve anılan maddenin (b) bendinin birinci fıkrasında ise hizmet imtiyaz sözleşmesinin sona erdiğinde, hizmet imtiyaz varlıklarının kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, Büyükşehir Belediyesi tarafından, farklı tarihlerde alınan meclis kararlarına istinaden işletme hakları belediye şirketlerine devredilen; otopark, büfe, sosyal tesis, tramvay ve otobüs hattı gibi maddi duran varlıkların tamamının işletme süresinin başladığı tarihten itibaren ilgili duran varlık hesabından çıkarılarak, 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Büyükşehir Belediyesinin bu şekilde birçok işletme hakkı devri bulunmasına rağmen, yılsonu bilançosunda 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı’na kısmen kayıtların yapıldığı, ancak halen önemli tutarlarda devredilen taşınmazın kayıtlarda bulunmayışı, temel muhasebe kavramlarından Tam Açıklama, Tutarlılık ve Önemlilik kavramları açısından önemli bir eksiklik olarak görülmüştür.

Kamu idaresi tarafından, işletme hakkı şirketlere devredilen tramvay hatlarının 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları hesabında takip edildiği, diğer varlıklarla ilgili olarak gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, işletme hakkı şirketlere devredilen taşınmazların 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.