|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, işletme hakkının devri niteliğindeki taşınmaz kiralamalarında katma değer vergisi (KDV) tahakkuk ettirilmediğini ortaya koymuştur. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesi, verginin kapsamına giren işlemleri tanımlarken, 3-f bendinde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanmasının KDV’ye tabi olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, 3065 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin 4-d bendi, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkul kiralamalarının KDV’den muaf olduğunu ifade etmektedir.
Ancak, kiralanan taşınmazın iktisadi işletme niteliğinde olması veya işletme hakkının kiralanması durumunda, KDV’nin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayımladığı KDV Genel Uygulama Tebliği de bu mevzuata uygun düzenlemeleri içermektedir. Yapılan incelemelerde, çay bahçesi, büfe ve spor kompleksi gibi işletme hakkı kiralamalarında KDV tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, vergi kaybına yol açabileceğinden, kiralama bedelleri üzerinden KDV tahakkuk ettirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: İşletme Hakkının Devri Niteliğindeki Taşınmaz Kiralamalarında
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Katma Değer Vergisi Tahakkuku Yapılmaması
İşletme hakkının devri niteliğini taşıyan hizmet dağıtım noktalarının kiralanması işlemlerinde katma değer vergisi tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde, verginin konusunu teşkil eden işlemler sayılmıştır. Aynı maddenin birinci fıkrasının 3-f bendinde, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin katma değer vergisinin konusuna girdiği hüküm altına alınmıştır.
3065 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin 4-d bendinde, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin katma değer vergisinden müstesna olduğu belirtilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 70’inci maddesinde sayılan gayrimenkuller dışındaki mal ve hakların kiralanması işlemleri ise iktisadi işletmeye dahil olup olmadığına bakılmaksızın Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinin 3-f bendine göre katma değer vergisine tabi olacaktır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin “F. Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalarla Diğer İstisnalar” bölümünün “4.4. İktisadi İşletmeye Dahil Olmayan Gayrimenkullerin Kiralanması” başlığı altında da yukarıda belirtilen mevzuata paralel düzenlemelere yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; kiralanan taşınmazın bizatihi kendisi iktisadi işletme niteliğinde ise veya taşınmaza bağlı işletme hakkının kiralanması söz konusu ise, kiralama işleminin Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17’nci maddesinde belirtilen istisna hükmü kapsamında değerlendirilmeyeceği ve katma değer vergisine tabi olacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; bir gayrimenkul değil işletme hakkının kiralanması niteliğinde olan çay bahçesi, büfe, spor kompleksi kiralamalarında katma değer vergisi tahakkuk ettirilmediği tespit edilmiştir.
Vergi kaybına neden olunmaması için söz konusu unsurların kira bedelleri üzerinden KDV tahakkuk ettirilmesi gerekmektedir.