BULGU: İşletme Tarafından Döviz Hesaplarına İlişkin Olarak Kambiyo Değerlemesi İşlemlerinin Yapılmaması ve Döviz Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Döner Sermaye İşletmesi tarafından 105 Döviz Hesabında bakiye bulunmasına rağmen kambiyo değerlemelerinin yapılmadığı, bu hesaptan yapılan çıkışlarda gönderme emri düzenlenmediği ve 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 105 Döviz Hesabına ilişkin “Hesabın işleyişi” başlıklı 80’inci maddesinde; bu hesaba ilişkin yardımcı kayıtlardan elde edilen bilgilere göre, konvertibl yabancı paralar mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucu lehte meydana gelen farkın bu hesaba borç, 646-Kambiyo Karları Hesabına alacak; aleyhte meydana gelen farkın 656 Kambiyo Zararları Hesabına borç, bu hesaba alacak kaydedilerek muhasebeleştirileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 81’inci maddesinde; bu hesabın, muhasebe birimlerinin nezdinde döviz hesabı bulunan bankadaki döviz hesaplarından, döviz cinsinden yapacağı ödeme ve göndermeler için düzenledikleri “döviz gönderme emirleri” ile bunlardan bankaca ödendiği veya gönderildiği bildirilenlerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 83’üncü maddesinde ise döviz hesabından yapılacak ödeme ve göndermeler için düzenlenen gönderme emri tutarlarının gönderme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedileceği, düzenlenen gönderme emirlerinden bankaca ödendiği veya ilgili hesaba aktarıldığı bildirilen tutarların ise bu hesaba borç, 105 Döviz Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, döviz hesabının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemesi yapılarak kambiyo farklarının, oluşacak farka göre 646 Kambiyo Karları Hesabı veya 656 Kambiyo Zararları Hesabında muhasebeleştirilmediği, aynı şekilde 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının da kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, 19.04.2024 tarihinden itibaren kambiyo değerlemesi yapılmaya ve döviz gönderme emri hesabının kullanılmaya başlanıldığını ve bundan sonraki süreçte bulgu hususunda gerekli özen ve dikkat gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, döviz hesabında takip edilen tutarlar için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlemelerinin yapılması ve bu hesaptan çıkışlarda 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, döner sermaye işletmesi 105 Döviz Hesabında bulunan bakiyeler için kambiyo değerlemesi yapmamış ve 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabını kullanmamıştır. İlgili yönetmelik hükümleri gereği, döviz hesabının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden değerlenmesi ve döviz gönderme emirlerinin düzenlenmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, 19.04.2024 tarihinden itibaren kambiyo değerlemesi yapılacağını ve döviz gönderme emirleri hesabının kullanılacağını belirtmiştir. |