|
ÖZET: İşletmenin alacaklarıyla ilgili kesin verilere ulaşılamaması ve tahsili şüpheli hale gelen alacakların 128-Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında izlenmemesi, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde, döner sermayeli işletmelerin bütçe ve muhasebe yönetmeliği çerçevesinde, mal ve hizmet satışları sonucunda ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş alacakların izlenmesi için bu hesabın kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Ancak, işletmenin bilançosunda yer alan ticari alacaklar hesap grubunda toplam 3.663.557,35 TL tutarında alacak bulunmasına rağmen, şüpheli alacaklar hesabının işlem görmediği belirlenmiştir.
Bu durum, tahsili şüpheli hale gelen alacakların 120-Alıcılar Hesabı ve 127-Diğer Ticari Alacaklar Hesabı içinde takip edilmesi nedeniyle kesin bilgiye ulaşılmasını engellemektedir. Yönetmelikte, tahsilatı yapılmadan devreden alacakların zamanaşımına uğrayabileceği ve bu durumun kişi sorumluluğu doğurabileceği ifade edilmektedir. Bu nedenle, Hukuk Müşavirliği ile iş birliği yapılarak, geçmiş dönemlere ilişkin detaylı bir çalışma yapılması ve tahsilat sorunları olan alacaklar için hukuki süreçlerin başlatılması gerekmektedir. Sonuç olarak, tahsilatı imkânsız hale gelen ticari alacakların doğru muhasebe işlemleriyle kayıtlardan düşülmesi ve personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kişi borcuna alınması önem arz etmektedir. Bu adımlar, işletmenin alacaklarının daha sağlıklı bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: İşletmenin Alacaklarıyla İlgili Kesin Veriye Ulaşılamaması ve Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İşletme Müdürlüğünde hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve şüpheli hale gelen alacağın128-Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 109’uncu maddesinde; Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabının, işletmelerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış alacakların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İşletmenin 2021 yılı bilançosunun ticari alacaklar hesap grubunda yer alan 120-Alıcılar Hesabı ile 127-Diğer Ticari Alacaklar Hesaplarında toplam 3.663.557,35 TL görünmesine karşın 128-Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı ile 129-Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı Hesaplarının işlem görmediği, tahsili şüpheli hale gelen alacakların da 120-Alıcılar Hesabı ve 127-Diğer Ticari Alacaklar Hesabı içerisinde takip edildiği anlaşıldığından İşletme alacakları hakkında kesin bilgiye ulaşılamamıştır.
Ticari alacaklar hesap grubunda tahsilatı yapılmadan devreden alacakların zamanaşımına uğraması nedeniyle kişi sorumluluğunun doğacağı anılan Yönetmelik’te belirtilmektedir. Bu nedenle, Hukuk Müşavirliği ile ortak, geçmiş dönemi içeren, kapsamlı bir çalışma yapılarak 120-Alıcılar Hesabı ile 127-Diğer Ticari Alacaklar Hesaplarında yıllar itibariyle devreden alacakların detaylarının tespit edilip, tahsilatında problem olan alacaklara ilişkin hukuki süreçlerin başlatılması, bu alacakların da 128-Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması ve karşılık ayrılması gerekmektedir. Hukuki süreç sonunda mahkeme kararıyla tahsilatı imkânsız hale gelen ticari alacakların da doğru muhasebe işlemleri ile kayıtlardan düşülmesi ve tahsilatın imkânsız hale gelmesinde personelin sorumluluğu varsa ilgili tutarın kişi borcuna alınması gerekmektedir.