|
ÖZET: İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilmek üzere devredilen bir otoparkın, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na aykırı olarak gelir paylaşımı yöntemiyle üçüncü bir kişiye işletildiği tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyenin belirli alanlarda sermaye şirketleri kurmasına ve bu şirketlerin yönetiminde belediye personelinin görev almasına olanak tanımaktadır. Ancak, otopark gibi alanların üçüncü kişilere devri, 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabidir.
Yapılan denetimlerde, otoparkın bir alışveriş merkezinin altında bulunduğu ve işletme gelirlerinin paylaşımına dair bir sözleşme ile üçüncü kişiye devredildiği belirlenmiştir. Şirket, otoparkın fiziksel yapısının mülk sahiplerinden bağımsız olarak işletilmesine imkan tanımadığını ve bu nedenle ihaleye çıkma hazırlıklarının sürdüğünü ifade etmiştir. Ancak, bu durum 5216 sayılı Kanun’un hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Sonuç olarak, otoparkın işletilmesi için yapılan sözleşmenin iptal edilmesi ve işletme hakkının devri işlemlerinin 5216 sayılı Kanun çerçevesinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na uygun şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: İşletmesi Şirkete Devredilen Otoparkın Gelir Paylaşımı Yoluyla Üçüncü Kişiye İşlettirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilmek üzere Şirkete devredilen otoparkın Şirket tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihale yapılmaksızın gelir paylaşımı yoluyla üçüncü kişiye işlettirildiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Şirket kurulması” başlıklı 26’ncı maddesinde; Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir. Genel sekreter ile belediye ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik sıfatını haiz personel bu şirketlerin yönetim ve denetim kurullarında görev alabilirler. Büyükşehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir. Ancak, bu yerlerin belediye şirketlerince üçüncü kişilere devri 2886 sayılı Kanun hükümlerine tabidir, denmektedir.
Yapılan incelemede bir alışveriş merkezinin altında bulunan otoparkın yukarıda belirtilen mevzuat kapsamında Büyükşehir Belediyesi tarafından Şirkete devredildiği, Şirket ve üçüncü kişi arasında yapılan ve söz konusu otoparkın işletilmesi karşılığında elde edilen gelirin paylaşılmasını öngören sözleşme ile üçüncü kişiye işlettirildiği ve otopark gelirleri üzerinden Şirkete ödemede bulunulduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle, söz konusu otopark alanının otoparkın farklı katlarında ve orta kısımlarında bulunduğu, bu alanların müstakil giriş ve çıkışlarının bulunmadığı, bu nedenle fiziken ve fiilen mülk sahiplerinden bağımsız olarak işletilmesinin mümkün olmadığı ve Şirket tarafından işletilemediği, bununla beraber ilgili otopark alanının kullanımı için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre ihaleye çıkılmak üzere hazırlıklara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Şirket tarafından söz konusu otoparkın işletilmesinin 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmeksizin üçüncü kişilere verilmesi 5216 sayılı Kanun’un anılan hükmüne aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla, söz konusu sözleşmenin iptal edilmesi ve işletme hakkının devri işlemlerinde 5216 sayılı Kanun hükmü doğrultusunda 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir.