|
ÖZET: İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait üç taşınmazın ecrimisil karşılığı kullanıldığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi, belediye mallarına karşı işlenen suçların devlet malına karşı suç sayılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi, devletin mülkiyetindeki taşınmazların işgali durumunda ecrimisil talep edilebileceğini ve işgalin tespitinden geriye doğru beş yıl içinde bedelinin tahsil edileceğini düzenlemektedir.
Ecrimisil, kamuya ait taşınmazların izinsiz kullanımına karşı bir tazminat talebi olarak tanımlanmakta ve bu süreçte mülkiye amirine başvurulması gerekmektedir. İlgili maddenin dördüncü fıkrası, işgal edilen taşınmazların en geç 15 gün içinde tahliye edilmesini zorunlu kılmaktadır. Yapılan incelemelerde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait taşınmazların ecrimisil karşılığı kullanıldığı ve bu durumun 31.12.2024 itibarıyla geçerli olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ecrimisil uygulaması, kiralama yöntemi olarak değerlendirilemez ve bu taşınmazların İBB’den kiralanarak kullanılması için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. Bu durum, hem mevzuata uygunluk hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir gereklilik oluşturmaktadır. |
BULGU: İstanbul Büyükşehir Belediyesine Ait Üç adet Taşınmazın Ecrimisil Karşılığı Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin İBB’nin mülkiyetinde olan üç adet taşınmazı ecrimisil karşılığı kullandığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesi gereği, belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılmakta ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanmaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasında aynen;
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.” hükmü tesis edilmiştir.
Aynı maddenin dördüncü fıkrasına göre de, işgal edilen taşınmaz malın; idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, 31.12.2024 tarih itibarıyla detayı aşağıdaki tabloda gösterilen İBB’ye ait taşınmazların Şirket tarafından ecrimisil karşılığı kullanıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 12: Ecrimisil Karşılığı Kullanılan Taşınmazlar
| Yer | İşletme Konusu | Taşınmazın Ait Olduğu Kurum |
| Harbiye Cemil Topuzlu Sahnesi | Organizasyon | İstanbul Büyükşehir Belediyesi |
| Gazhane (Mekan Kitapçısı) | Kitapçı | İstanbul Büyükşehir Belediyesi |
| Maltepe Şubesi | Kitapçı | İstanbul Büyükşehir Belediyesi |
Bulgu bünyesinde ortaya konulan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere,
ecrimisil bir kiralama yöntemi olmadığı gibi olağan bir taşınmaz idare yöntemi de değildir. Ecrimisil, işgale uğrayan ve işgal hali sonradan tespit edilen kamuya ait taşınmaz malın, işgalli kullanımı için fuzuli şagilden bunun bedelinin bir tazminat suretinde alınmasıdır. Öte yandan, işgal edilen taşınmaz mal için mülkiye amirine talepte bulunulması ve mülkiye amirince söz konusu taşınmazın 15 gün içinde tahliye ettirilmesi esastır.
Sonuç olarak, mevzuatta yeri olmayan ve tahliye işlemine konu olabilecek, Şirket faaliyetlerinde ecrimisil karşılığı kullanılan taşınmazların İBB’den kiralanması suretiyle kullanılmasına yönelik çalışmaların başlatılması gerekmektedir.