BULGU: İstisna Kapsamında Değerlendirilemeyecek Bazı Mal Alımlarının İstisnalara İlişkin Hükümler Çerçevesinde Gerçekleştirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun istisnaları düzenleyen 3’üncü maddesinin (a) bendindeki şartlar oluşmadığı halde, bazı mal alımlarının bu kapsamda değerlendirilerek ihalesiz alındığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde, “Kanun kapsamına giren kuruluşlarca, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere doğrudan üreticilerden veya ortaklarından yapılan tarım veya hayvancılıkla ilgili ürün alımları ile 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman köyleri kalkındırma kooperatiflerinden ve köylülerden yapılacak hizmet alımları,” hükmü bulunmaktadır.
Söz konusu hükümle, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere doğrudan üreticilerden veya ortaklarından yapılan tarım ve hayvancılıkla ilgili ürün alımlarının bu Kanun’un kapsamı dışında tutulduğu düzenlenmiştir.
Yukarıdaki hükme göre doğrudan üreticilerden veya ortaklıklarından istisna kapsamında alım yapmak için;
-Tarım ve hayvancılıkla ilgili ürün alımı olması,
-Alımı yapacak kuruluşun söz konusu ürünleri işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak amacıyla alması,
Gerekmektedir.
Yapılan incelemede idarenin işlemediği, değerlendirmediği, iyileştirmediği veya satmadığı bazı tarım ve hayvancılıkla ilgili ürünleri ihale yapmaksızın 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (a) bendi kapsamında satın aldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, ihaleden istisna edilmemiş tarım ve hayvancılıkla ilgili ürünlerin alımının rekabeti sağlayacak şekilde 4734 sayılı Kanun’da yer alan ihale usullerine uygun şekilde yapılması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin bazı mal alımlarını 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun istisnaları çerçevesinde ihalesiz gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili kanunun 3’üncü maddesinin (a) bendinde belirtilen şartların sağlanmaması nedeniyle geçersizdir. Tarım ve hayvancılıkla ilgili ürün alımlarının, alımı gerçekleştiren kuruluşun bu ürünleri işlemek, değerlendirmek veya satmak amacıyla yapması gerekmektedir. İhaleden istisna edilmeyen bu ürünlerin alımının, rekabeti sağlamak amacıyla ihale usullerine uygun olarak gerçekleştirilmesi zorunludur.