| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, askeri kantinler tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3 (g) istisna kapsamı dışında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında, bu Kanun hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kurulu, askeri kantinlerin bu Kanun’a tabi olduğunu ve istisna kapsamı dışında kalan alımların ilgili Kanun hükümlerine göre gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. |
BULGU: İstisna Kapsamında Olmayan Mal ve Hizmet Alımlarında Kamu İhale Kanunu Hükümlerine Uyulmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Askeri kantinler tarafından 3 (g) istisna kapsamı dışında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerinin uygulanmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; Kanun’un amacı, kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirlemek olarak ifade edilmiştir.
Anılan Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde de; maddede belirtilen idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Söz konusu Kanun’un “Uygulanmayacak hükümler” başlıklı 68’inci maddesinin (b) bendinde; diğer kanunların 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’ndan muafiyet tanıyan hükümleri ile bu Kanun’a uymayan hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Bahsi geçen konu Kamu İhale Kurulunun gündemine de gelmiş olup bu hususta 11.04.2003 tarih ve 2003/DK.D-120, 25.03.2004 tarih ve 2004/DK.D-91 ve 09.01.2012 tarih ve 2012/DK.D-10 sayılı Düzenleyici Kurul Kararlarında, ayrı tüzel kişilikleri bulunmayan ordu evleri, askeri gazinolar ve sosyal tesisler ile askeri kantinler tarafından yapılacak harcamaların 4734 sayılı Kanun’a tabi olarak gerçekleştirilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Kamu İhale Kurulunun Düzenleyici Kurul Kararları ilgili idareler için bağlayıcı olup bu hususta aksi yönde herhangi bir kararı mevcut olmayıp kararları da aynı yönde istikrar kazanmıştır.
Diğer yandan, askeri kantinlerin, 4734 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinin (g) bendi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümleri doğrultusunda ana faaliyet konusuna yönelik mal ve hizmet alımlarına ilişkin istisna talebi 15.11.2012 tarih ve 2012/DK.D-217 sayılı Kamu İhale Kurumu Düzenleyici Kurul Kararıyla kısmen kabul edilmiştir.
Bunun üzerine, MSB’nin 11.11.2020 tarih ve E.657883 sayılı yazı ile askeri kantinlerin ana faaliyetlerine yönelik mal ve hizmet alımlarına ilişkin istisna talebi başvurusuna ilişkin Kamu İhale Kurumu 23.12.2020 tarih ve 2020/DK.D-423 no’lu kararı ile; MSB bünyesinde yer alan askeri kantinlerin Kamu İhale Kanunu’nun 2’nci maddesinin (d) bendinde sayılan kuruluşlardan olduğuna, kurul kararının ekinde sayılmak sureti ile bir kısım mal ve hizmetlerin istisna kapsamında olduğuna, bir kısım mal ve hizmetlerin ise istisna kapsamında olmadığına karar vermiştir.
Belirtilen hüküm ve kararlar birlikte değerlendirildiğinde, askeri kantinler 4734 sayılı Kanun kapsamında olup Kamu İhale Kurulunca anılan Kanun’un 3’üncü maddesinin (g) bendi uyarınca istisna kapsamında olduğuna karar verilenler (Kurul kararının ekinde “EK 1 Kabul Edilen 3 (G) İstisna Talep Listesi”nde yer verilen mal ve hizmetler) dışındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin söz konusu Kanun hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresince Kamu İhale Kurumunun Kararı doğrultusunda işlem tesis edilmesi yönünde uygulama emri yayımlandığı ifade edilmiştir.
TSK bünyesindeki askeri kantinler tarafından 3 (g) istisnası kapsamı dışında gerçekleştirilecek mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde 4734 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.