|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İstisnalar” başlıklı 3. maddesi kapsamına girmeyen sarf malzemelerini ihalesiz olarak tedarik ettiğini ortaya koymuştur. Bu durum, kooperatifler veya kooperatif üyeleri ile yapılan protokoller aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. İlgili mevzuat, tarım ve hayvancılıkla ilgili ürünlerin doğrudan üreticilerden temin edilmesine izin verse de, bahçe hortumu, tornavida ve benzeri malzemelerin bu kapsamda değerlendirilmesi hukuka aykırıdır.
Belediyenin, tarım ve hayvancılığı teşvik etmeyen bu tür sarf malzemelerini ihalesiz olarak tedarik etmesi, önceki yıl meclis denetim komisyonu raporunda da belirtilmiş olmasına rağmen 2022 yılında tekrar etmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 2. maddesi, kapsama dâhil idarelerin mal ve hizmet alımlarının bu kanun hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 5. maddede yer alan temel ilkeler, idarelerin ihalelerde saydamlık, rekabet ve eşit muamele sağlama sorumluluğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bahçe hortumu, tornavida ve boru gibi mal alımlarının rekabet koşullarına uygun bir şekilde 4734 sayılı Kanun çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve şeffaflık açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İstisna Maddesi Kapsamında Olmayan Sarf Malzemelerinin İhale Yapılmadan Tedarik Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kanun’un “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendi kapsamında değerlendirilmek suretiyle, kapsama dâhil olmayan mal ve malzemelerin ihalesiz olarak kooperatif veya kooperatif üyeleri ile yapılan protokol karşılığında tedarik edildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinde:
“ a) Kanun kapsamına giren kuruluşlarca, kuruluş amacı veya mevzuatı gereği işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere doğrudan üreticilerden veya ortaklarından yapılan tarım veya hayvancılıkla ilgili ürün alımları ile 6831 sayılı Orman Kanunu gereğince orman köyleri kalkındırma kooperatiflerinden ve köylülerden yapılacak hizmet alımları, ,..” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmünden görüleceği üzere idarelerce ilgili ürünü işlemek, değerlendirmek, iyileştirmek veya satmak üzere tarım ve hayvancılıkla ilgili alımların Kanun’un ihale usullerine tabi olmadan doğrudan üreticilerden ve ortaklarından alınabileceğine ilişkin hususlara yer verilmiştir.
Ancak Belediye tarafından tarım ve hayvancılığı teşvik veya destek niteliği olmayan tornavida, bahçe hortumu, boru, çeşme başlığı vb. sarf malzemelerinin tedarikinde önceki dönemlerde de uygulanan bu usulün, mevzuata doğrudan aykırılık teşkil ettiği önceki yıl meclis denetim komisyonu raporunda ifade edilmesine rağmen 2022 yılı içerisinde tekrarlandığı görülmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde; kapsama dâhil idarelerin her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ait ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği belirtilmiştir. Kanun’un Temel İlkeler başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmüne yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun, “İstisnalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendi
kapsamında değerlendirilmek suretiyle gerçekleştirilen bahçe hortumu, tornavida, boru, çeşme başlığı gibi mal alımlarının rekabet koşullarını da oluşturmak suretiyle 4734 sayılı Kanun çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.