|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelere ilişkin usulsüz işlemlerin yapıldığını ortaya koymuştur. 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 6. maddesi, yetkili idarelerden ruhsat alınmadan işyeri açılamayacağını ve bu kurala aykırı olarak açılan işyerlerinin kapatılacağını belirtmektedir. Ancak, belediye zabıta görevlileri tarafından tespit edilen ruhsatsız işletmelere yönelik kapatma işlemleri, Encümen’e yazı yazılması ve toplantı tarihlerine bağlı olarak gerçekleştirilmektedir. Bu süreç, tespit sonrası belirli bir zaman diliminde işyerinin faaliyet göstermeye devam etmesine yol açmaktadır.
Kamu idaresinin açıklamalarına göre, ruhsat alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin kapatılması yetkisi, ilgili birimler tarafından tutanakla belirlenerek gerçekleştirilmelidir. Ancak, ruhsatsız işletmelere dair ceza uygulama yetkisi belediye encümenine aittir. Bu durum, ruhsat alınmadan faaliyette bulunan işyerlerinin kapatılmasının, Yönetmelik’in 6. maddesi gereğince derhal yapılması gerektiği gerçeğiyle çelişmektedir. Dolayısıyla, yetkili idarelerin, ruhsatsız işletmeleri tespit ettikleri tarihten itibaren hızlı bir şekilde kapatma işlemlerini gerçekleştirmeleri gerekmektedir. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alınmadan Faaliyette Bulunan İşyerlerine İlişkin İşlemin Gerektiği Şekilde Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunan işletmelerle ilgili Yönetmelik’e aykırı işlem tesis edildiği görülmüştür.
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Belediye zabıta görevlilerince işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin tespiti sonrası para cezası ile kapatma işleminin uygulanması için Encümene yazı yazılmakta, Encümenin toplantı tarihlerine göre ilgili iş yeri hakkında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 32’nci maddesine göre idari para cezası ve kapatma işlemi uygulanmaktadır. Encümene konunun yazılması ve karar sonrası süre dikkate alındığında tespit sonrası belirli süre geçmekte, bu süre zarfında ilgili iş yeri faaliyetine devam etmiş olmaktadır. Belediyenin bilgi sahibi olduğu tarihten belli bir süre geçtikten sonra kapatma/mühürleme işlemini yapması işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır ifadesine uygun düşmemektedir.
Kamu idaresi cevabında, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 32’inci maddesinde, “İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır.” hükmünün bulunduğu, ruhsat alınmadan açılan sıhhi ve gayrisıhhi müesseselerin mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılmasına dair mevzuatta verilmiş bir görev bulunmadığı, 1608 ve 5393 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri doğrultusunda ceza uygulama görev ve yetkisinin belediye encümenine ait olduğundan dolayı ruhsatsız işyerlerine dair tutulan tespit tutanakları belediye encümenine havale edilerek işlem yapıldığı ifade edilmiştir. Kapatmanın idari bir işlem olduğu ve yetkili birim tarfından yapılması gerektiği açıktır. Yukarıda belirtildiği üzere Yönetmelik’in 6’ncı madde hükmü açık olup, buna göre işlem yapılması zorunludur.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunan işyerlerinin tespit edildiği tarih itibariyle idare tarafından kapatılması gerekir.