BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alma Zorunluluğu Bulunmayan Bazı İş Yerlerine Emlak Vergisi Tahakkukunun Mesken Üzerinden Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İşyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan iş yerlerinin büyük bir kısmından emlak vergisinin, mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edildiği görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun;
“Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder.”
“Nispet” başlıklı 8’inci maddesinde; “Bina vergisinin oranı meskenlerde binde bir, diğer binalarda ise binde ikidir. Bu oranlar, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı büyük şehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde % 100 artırımlı uygulanır. …”
“Vergi değerini tadil eden sebepler” başlıklı 33’üncü maddesinde;
“Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir: … 3. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi, yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli olur.)
Hükümlerine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, 2572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun hükümlerinden muaf tutulan avukatlık büroları, mimarlık-mali müşavirlik büroları, muayenehane ve benzeri yerlerden olmak üzere örneklem olarak seçilen 1000 adet işyerinden 617’sinin emlak vergisinin mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Söz konusu yerlerin İdareden ruhsat alma zorunluluğu bulunmadığından İdare ile ilişkileri diğer işyerlerine göre daha sınırlı olmaktadır. Söz konusu husus nedeniyle İdarenin bu yerlerden elde etmesi gereken vergiler olması gerekenden çok daha düşük tutarlı olmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, tüm mükellef sicilleri çerçevesinde incelemeler başlatıldığı ve gerekli düzeltmelerin yapılmaya devam edildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından gerekli saha çalışmalarının yapılarak emlak vergisi tarh, tahakkuk ve tahsilinin mevzuata uygun olarak yapılması ve İdarenin gelirlerinde meydana gelen kaybın giderilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatından muaf olan birçok iş yerinin emlak vergisi, mesken üzerinden tahakkuk ve tahsil edilmiştir. 2572 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamesi’nden muaf tutulan iş yerlerinden 617’sinin emlak vergisinin bu şekilde tahakkuk ettiği tespit edilmiştir. İdare, bu durumun sonucunda elde etmesi gereken vergilerin düşük kaldığını belirtmiş ve mükellef sicilleri üzerinde incelemeler başlatarak gerekli düzeltmeleri yapmaya devam etmektedir. Emlak vergisi tarh, tahakkuk ve tahsilatının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |