ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. İlgili Yönetmelik’in 6. maddesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işletmelerin faaliyete geçemeyeceğini ve ruhsatsız işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağını belirtmektedir. Bu bağlamda, belediyelerin ruhsat verme yetkisi, mücavir alan sınırları içinde geçerlidir.

Ağrı Vergi Dairesi Müdürlüğü verilerine göre, 2024 itibarıyla belediye sınırları içinde 5220 vergi mükellefi işletme bulunmaktadır. Bunlardan 4958’inin belediye tarafından ruhsatlandırılması gerekmekte, geri kalan 262’sinin ise diğer yetkili idarelerce ruhsatlandırılması beklenmektedir. Ancak, belediyeden alınan verilere göre, bu işletmelerden yalnızca 1947’sinin ruhsatlı olduğu, 3011’inin ise ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, belediye tarafından kiraya verilen 5 işletmenin de ruhsatsız olduğu belirlenmiştir.

Sonuç olarak, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere ilişkin gerekli yasal işlemlerin başlatılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin mevzuata uygun hareket etmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile İlgili Mevzuata Aykırı Hususların Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye sınırları içerisinde yer alan bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulundukları görülmüştür.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelik’te belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı belirtilmiştir.

Anılan Yönetmelik, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yetkili idareyi belediye olarak tanımladığından, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının ilgili belediye tarafından verilmesi, ruhsatsız faaliyette bulunan işyerlerinin ise kapatılması gerekmektedir.

Ağrı Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan verilere göre 2024 yılı itibarıyla, Belediye sınırları içerisinde vergi mükellefi olarak faaliyette bulunan 5220 adet işyerinin olduğu, bu işyerlerinden 4958 adedine Belediye tarafından ruhsat verilmesi gerektiği kalan 262 adedinin ise Belediye dışındaki yetkili idareler tarafından ruhsatlandırılması gereken işyerlerinden olduğu anlaşılmıştır. Belediyeden alınan verilere göre ise bu işyerlerinden 1947 adedinin ruhsatlı olduğu, 3011 adet işyerinin ise ruhsatsız şekilde faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca belediye tarafından kiraya verilen 5 işletmenin ise ruhsatının olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, Belediye tarafından ruhsatsız faaliyette bulunan işyerlerine ilişkin olarak yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca gerekli çalışmaların başlatılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.