|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde bazı işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. İlgili yönetmelik, işyeri açma ruhsatı alınmadan işletme açılmasının yasak olduğunu ve ruhsatsız işletmelerin yetkili idareler tarafından kapatılacağını belirtmektedir. Bu bağlamda, belediye sınırları içinde ruhsatların yalnızca belediye tarafından verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu, işyeri açma izni harcının ödenmesini zorunlu kılmakta ve harç tarifelerini belirlemektedir. 2022 verilerine göre, belediye sınırları içinde 6531 işletme faaliyet göstermekte, bunlardan 6209’unun ruhsat alması gerekmektedir. Ancak, 1721 işletme ruhsatlı iken, 4488 işletmenin ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, belediyeye ait mülklerin kiralanması sürecinde de ruhsat eksiklikleri gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, ruhsatsız işletmelerin denetlenmesi ve işyeri açma izni harcının tahsil edilmesi, belediye gelirlerinin artırılması açısından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak gerekli işlemlerin yapılması önerilmektedir. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile İlgili Mevzuata Aykırı Hususların Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan bazı işletmeler ile mülkiyeti belediyeye ait olup kiraya verilen birkaç işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulundukları görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6 ncı maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelik’te belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yetkili idareyi belediye olarak tanımladığından, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının ilgili belediye tarafından verilmesi, ruhsatsız faaliyette bulunan işyerlerinin ise kapatılması gerekmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81 inci maddesinde; Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğu vurgulanmıştır.
Mezkûr Kanun’un “Çeşitli harçlara ait tarifeler” başlıklı 84 üncü maddesinde yer alan tablonun (3) kısmında işyeri açma izni harcının (beher metrekare için işin mahiyetine göre) 0,10 – 1,00 TL arasında kararlaştırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Körfez Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan verilere göre 2022 yılı itibarıyla, Belediye sınırları içerisinde vergi mükellefi olarak faaliyette bulunan 6531 adet işyerinin olduğu, bu işyerlerinden 6209 adedine Belediye tarafından ruhsat verilmesi gerektiği, kalan 322 adedinin ise Belediye dışındaki yetkili idareler tarafından ruhsatlandırılması gereken işyerlerinden olduğu anlaşılmıştır. Belediyeden alınan verilere göre ise bu işyerlerinden 1721 adedinin ruhsatlı olduğu, 4488 adet işyerinin ise ruhsatsız şekilde faaliyette bulunduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca kira işlerinin takibini yapan birimden mülkiyeti belediyeye ait kiralanan işyerleri listesi istenmiş olup İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının olup olmadığı ruhsat biriminden alınan verilerle karşılaştırılarak sorgulanmıştır. Yapılan inceleme sonucunda mülkiyeti belediyeye ait 19 işletmenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının olmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı olmayan işyerlerinin denetimi yapılarak belediye gelir kalemlerinden birisi olan İşyeri Açma İzni Harcının tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yerine getirilmesi ve yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.