|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile itfaiye raporu bulunmayan işyerlerine yönelik mevzuatta öngörülen idari yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir. İlgili yönetmelik ve yasalar, ruhsat alınmadan açılan işyerlerinin kapatılmasını ve bu duruma sebep olanlara idari para cezası verilmesini öngörmektedir. Ancak, Yüreğir ilçesinde faaliyet gösteren 8.267 işyerinin itfaiye raporu almadığı ve bu işyerlerinin çoğunun ruhsatlarının da bulunmadığı belirlenmiştir.
Adana Defterdarlığı ve Adana Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı’nın verileri karşılaştırıldığında, 134 örnek işyerinin incelenmesi sonucunda 115’inin itfaiye raporuna sahip olmadığı ve ruhsatlarının bulunmadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmeliklerin gerekliliklerinin yerine getirilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, mevzuatın amir hükümleri doğrultusunda, ruhsat ve itfaiye raporu olmadan faaliyet gösteren işyerlerine yönelik kapatma ve idari para cezası uygulamalarının hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu uygulamalar, hem kamu güvenliğini sağlamak hem de yasal düzenlemelere uyumu artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile İtfaiye Raporu Olmayan İşyerlerine Mevzuatta Öngörülen İdari Yaptırımların Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin yetki alanında bulunan bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile itfaiye raporu olmadan çalışmasına karşın mevzuatın öngördüğü idari yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı belirtildikten sonra bu ruhsatı almadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Gerek 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine gerekse mezkûr Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bahsi geçen yetkili idare belediyelerdir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanun’un Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1’inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir...”.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın açılmış işyerlerinin, mezkûr Yönetmelik’in “İşyerlerinde aranacak genel şartlar” başlıklı 5’nci maddesinde belirtilen sağlık, güvenlik, genel asayiş, bazı işyerleri için alınması gereken izin ve raporlar ile ilgili şartları taşıyıp, taşımadığı noktasında riskli konumda bulunmasından dolayı kapatılması ayrıca İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ile alınması zorunlu tutulan ruhsatı almaksızın işyeri açanlara, Encümen tarafından idari para cezası verilmesi gerekmektedir.
Yüreğir ilçesindeki işyerlerinden faaliyet konusu nedeniyle itfaiye raporu alması gerekenlerin durumunun belirlenmesi için Adana Defterdarlığından alınan aktif işyerleri listesi ile Adana Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının itfaiye raporu verilen işyerleri listesi karşılaştırılmıştır. Bu karşılaşma sonucunda, Adana Defterdarlığı verilerine göre Yüreğir ilçesinde faal durumda olan 8.267 adet işyerinin Adana Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığının itfaiye raporu verilen işyerleri listesinde olmadığı, örnek olarak seçilen 134 adet işyerinin yerinde incelenmesinde, 115 adet işyerinin fiilen de itfaiye raporuna sahip olmadığı, ayrıca bu işyerlerinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının da bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda zikredilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde çalışma ruhsatı ve itfaiye raporu olmaksızın faaliyette bulunan işyerlerine ilişkin kapatma yaptırımı ile idari para cezasının uygulanmasına ilişkin mevzuatın amir hükmü doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.