|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösteren işletmelerin varlığını ortaya koymuştur. İlgili yönetmelik, işyeri açma ruhsatı alınmadan işletme açılmasının yasak olduğunu ve bu tür işletmelerin yetkili idareler tarafından kapatılacağını belirtmektedir. Ayrıca, belediye sınırları içinde işyeri açma izni harcının ödenmesi gerektiği de vurgulanmıştır.
Yapılan incelemeler sonucunda, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan verilerle, Milas ilçesinde aktif olarak faaliyet gösteren iş yerleri ile ruhsatlı işletmelerin listeleri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma neticesinde, 16.148 mükelleften örnek olarak incelenen 2.833 işletmeden 765’inin ruhsatsız olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, ruhsatsız işletmelerin varlığının ciddi bir sorun teşkil ettiğini göstermektedir. Sonuç olarak, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerlerinin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması, hem yasal düzenlemelere uyum sağlanması hem de gelir kaybının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu tür çalışmaların kapsamının genişletilmesi, yerel yönetimlerin denetim süreçlerini güçlendirecektir. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İşyerlerinin Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işyerleri olduğu görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in, “İşyeri Açılması” başlıklı 6’ncı maddesi birinci fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan açılan işyerlerinin yetkili idare tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmış, “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde de, Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresi, büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesi, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesi yetkili idare olarak tanımlanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri Açma İzni Harcı” başlıklı 81’inci maddesinde ise, belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde iş yeri açılmasının iş yeri açma izni harcına tabi olduğu belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan temin edilen Milas ilçesinde aktif olarak faaliyet gösteren iş yerleri listesi ile Kamu İdaresi tarafından iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilen iş yerlerine ilişkin liste karşılaştırılmıştır. Gelir İdaresi Başkanlığı listesinde aktif olarak faaliyet gösterdiği belirtilen 16.148 mükellef arasından örnek olarak seçilen 2.833 mükelleften 765’inin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığı tespit edilmiştir.
Gelir kaybına neden olunmaması için, söz konusu çalışmanın tüm aktif işyerlerini kapsayacak şekilde yapılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işyerlerinin tespit edilmesi gerekmektedir.