|
ÖZET: İşletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet göstermesi durumunda, idari para cezasının uygulanmadığı tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, ruhsat almadan faaliyet gösteren işyerleri kapatılmasına rağmen, bu işletmelere ceza kesilmediği gözlemlenmiştir. İlgili mevzuat, ruhsat alınmadan işyeri açılmasının yasak olduğunu ve bu duruma uymayan işletmelerin kapatılacağını belirtmektedir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında Kanun ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmelere idari para cezası uygulanmasını öngörmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, kapatma kararı verilen bu işyerlerine ceza kesilmediği anlaşılmaktadır. Zabıta Müdürlüğü Emir ve Yasaklar Yönetmeliği’ne aykırı hareket eden işletmelere, mevzuatta belirtilen yaptırımların uygulanmaması, ruhsatsız faaliyetlerin önlenmesi açısından bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, ruhsatsız faaliyet gösteren işyerlerine idari para cezasının uygulanması, hem bu tür faaliyetlerin önüne geçilmesi hem de idarenin gelirlerinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, ilgili mevzuatın etkin bir şekilde hayata geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunduğu Tespit Edilen İşletmelere İdari Para Cezası Uygulanmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyette bulundukları tespit edilerek kapatılmasına karar verilen işyerlerine idari para cezası uygulanmadığı görülmüştür.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6′ ncı maddesinin birinci fıkrasında; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılmayacağı belirtilmiş olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin kapatılacağı ifade edilmiştir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih Ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun’un 1′ inci maddesinde ise; belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu’nun 32’nci maddesi hükmüne göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Diğer yandan, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun “Emre aykırı davranış” başlıklı 32′ nci maddesinin birinci fıkrasında; yetkili makamlar tarafından hukuka uygun olarak verilen emirlere aykırı hareket edenlere yüz Türk Lirası (2022 yılı için 581 TL) idarî para cezası verileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu tespit edilen ve Encümen tarafından kapatma kararı verilen işyerleri için idari para cezasının da uygulanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede ruhsatsız olarak faaliyette bulunan işyerlerine Encümen tarafından kapatma cezası verildiği görülmüştür. Ancak bu işyerlerine 03.09.2018 tarih ve 198 sayılı Belediye Meclis Kararı uyarınca yürürlüğe konulan Zabıta Müdürlüğü Emir ve Yasaklar Yönetmeliği’ne aykırı hareket etmelerine karşın Kabahatler Kanunu’nun 32′ nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezasının uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, hakkında kapatma kararı verilen işyerlerine mevzuatta öngörülen idari para cezasının uygulanması gerekmekte olup bu yaptırımın, işyerlerinin ruhsatsız faaliyette bulunmaktan caydırılmasını ve İdarenin gelir kalemlerinin arttırılmasını sağlayacağı değerlendirilmektedir.