|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri içinde bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterdiğini ortaya koymuştur. 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi, belediyelerin bu ruhsatları verme yetkisini tanımaktadır. Ancak, avukatlık büroları, mali müşavirlik hizmetleri gibi belirli meslek grupları bu ruhsatlardan muaf tutulmuştur. Bu durum, ilgili meslek kuruluşları ve bakanlıklar tarafından verilen izin belgelerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı niteliğinde olduğunu belirtmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, Yenice Vergi Dairesi’nden elde edilen verilere göre, belediye sınırları içinde 1411 aktif işyeri tespit edilmiştir. Ancak, Zabıta Müdürlüğü kayıtları ile karşılaştırıldığında, 32 işyerinin gerekli ruhsatları olmadan faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır. Bu durum, belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcı gelirinde kayba yol açmaktadır. İdare, bu bulguyu kabul ederek, işyeri açma ve çalışma ruhsatı işlemlerinin yerine getirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, belediyenin yetki alanındaki işletmelerin ruhsat durumlarının düzenli olarak takip edilmesi ve işyeri açma izin harçlarının zamanında tahsil edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, hem yasal düzenlemelere uyum sağlamak hem de belediyenin gelir kaybını önlemek açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmaksızın Faaliyet Yürüten İşletmeler Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içinde bazı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunduğu görülmüştür.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un, 3’üncü maddesinin (b) bendinde, belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediyelerin yetkili olduğu belirtilmiştir.
Diğer yandan, Kanun’daki muafiyet düzenlemesi ile avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur. İlgili kanunlarında da bu iş yerlerinin faaliyet sahalarına göre bakanlıklar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından faaliyetleri ile ilgili izin alacakları ve bu izin belgelerinin de işyeri açma ve çalışma ruhsatı niteliğinde olacağı belirtilmiştir.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in, “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan açılan işyerlerinin yetkili idare tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının olması gerekmektedir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde; “Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması İşyeri Açma İzni Harcına tabidir.” denilmektedir.
Yapılan incelemede; Yenice Vergi Dairesi Müdürlüğünden temin edilen verilere göre, belediye sınırları içerisinde aktif durumda olan 1411 adet faal işyeri olduğu tespit edilmiştir. Vergi Dairesi verileri ile Zabıta Müdürlüğü kayıtları karşılaştırıldığında 32 iş yerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı almadan faaliyet gösterdiği, buna bağlı olarak da Belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsat harcı geliri kaybının olduğu değerlendirilmektedir.
İdare cevabında, bulguya katılmış olup işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile ilgili işlemlerin yerine getirileceği belirtilmiştir.
3572 sayılı Kanun’un muafiyet düzenlemeleri de dikkate alınarak belediyenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması ve buna bağlı olarak da işyeri açma izin harcının zamanında tahsil edilmesi gerekmektedir.