|
ÖZET: İşyeri olarak kullanılan taşınmazların tapuda konut olarak görünmesi, emlak ve çevre temizlik vergilerinin mesken üzerinden alınmasına yol açmaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, mimarlık, mühendislik, avukatlık, diş hekimliği gibi meslek gruplarının kullandığı binaların, tapuda konut olarak kaydedilmesi sebebiyle işyeri vergilendirmesinin yapılmadığını ortaya koymuştur. Emlak Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu tür taşınmazların işyeri olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Emlak Vergisi Kanunu’nun 33. maddesi, bir binanın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin yeniden belirlenmesi gerektiğini vurgular. Dolayısıyla, konut olarak kaydedilen bir taşınmazın işyeri olarak kullanılmaya başlanması halinde, emlak vergisi bildirimlerinin güncellenmesi ve işyeri oranlarına göre vergilendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden tahsil edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemleri yapacağını bildirmiştir. İş yeri olarak kullanılan ancak mesken olarak vergilendirilen taşınmazların tespiti yapılarak, emlak ve çevre temizlik vergilerinin gerçek duruma uygun şekilde tahakkuk ve tahsil edilmesi sağlanmalıdır. |
BULGU: İşyeri Olarak Kullanılan Taşınmazların Tapuda Konut Olarak Görünmesi Nedeniyle Emlak Vergilerinin ve Çevre Temizlik Vergilerinin Mesken Üzerinden Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mimarlık, mühendislik, avukatlık, arabuluculuk, diş hekimliği, özel muayenehane, serbest muhasebeci, danışmanlık ve müşavirlik gibi iş kolları tarafından işyeri olarak kullanılan bina veya bağımsız bölümlere ilişkin emlak vergilerinin işyeri üzerinden alınması gerekirken bu yerlerin tapuda konut olarak gözükmesi nedeniyle mesken olarak vergilendirildiği, ayrıca çevre temizlik vergilerinin de Belediye tarafından işyeri üzerinden tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 33’üncü maddenin 3’üncü fıkrasında bir binanın tamamının veya ikamete mahsus mahallerden bir kısmının kullanılış tarzının değiştirilerek ticaret veya sanat icra edilen yer haline getirilmesi, vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır.
Bu itibarla, konutun ikamete mahsus mahallerinden tamamının veya bir kısmının iş yeri haline dönüştürülmesi durumunda vergi değerini tadil eden sebep söz konusu olacak ve nitelik itibarıyla iş yeri kapsamında değerlendirilerek yeni duruma (iş yeri) göre vergilendirilmesi gerekecektir.
1319 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca söz konusu taşınmaz için bütçe yılı içinde yeni duruma göre emlak vergisi bildirimi verilmesi ve meskenin iş yeri olarak kullanılmaya başlandığı tarihi izleyen bütçe yılından itibaren iş yerlerine ait oran üzerinden vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesine göre, söz konusu yerlerin çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden Belediyece tahsil edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, bahsi geçen iş kollarınca iş yeri olarak kullanıldığı halde Belediye tarafından mesken olarak vergilendirilen yerlerinin tespitlerinin yapılıp işyeri olarak revize edilerek, emlak vergileri ile çevre temizlik vergilerinin fiili duruma göre tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.