|
ÖZET: İşyeri olarak kullanılan taşınmazların tapuda konut olarak görünmesi, emlak ve çevre temizlik vergilerinin mesken üzerinden alınmasına yol açmaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, mimarlık, mühendislik, avukatlık, diş hekimliği gibi birçok meslek grubunun faaliyet gösterdiği bu tür binaların, işyeri olarak vergilendirilmesi gerekirken, tapudaki konut kaydı nedeniyle mesken olarak değerlendirildiği tespit edilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 33. maddesi, bir taşınmazın kullanım amacının değiştirilmesi durumunda vergi değerinin revize edilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, konut olarak kullanılan alanların işyeri haline dönüştürülmesi durumunda, ilgili taşınmazların yeni duruma göre emlak vergisi bildiriminde bulunulması ve iş yeri olarak vergilendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden tahsil edilmesi zorunludur. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. İlgili iş kollarının işyeri olarak kullandığı ancak belediye tarafından mesken olarak vergilendirilen taşınmazların tespit edilmesi ve bu yerlerin işyeri olarak yeniden değerlendirilmesi, emlak ve çevre temizlik vergilerinin doğru bir şekilde tahakkuk ve tahsil edilmesi açısından önemlidir. |
BULGU: İşyeri Olarak Kullanılan Taşınmazların Tapuda Konut Olarak Görünmesi Nedeniyle Emlak Vergilerinin ve Çevre Temizlik Vergilerinin Mesken Üzerinden Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Mimarlık, mühendislik, avukatlık, arabuluculuk, diş hekimliği, özel muayenehane, serbest muhasebeci, danışmanlık ve müşavirlik gibi iş kolları tarafından işyeri olarak kullanılan bina veya bağımsız bölümlere ilişkin emlak vergilerinin işyeri üzerinden alınması gerekirken bu yerlerin tapuda konut olarak gözükmesi nedeniyle mesken olarak vergilendirildiği, ayrıca çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden Belediyece tahsil edilmediği tespit edilmiştir.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 33’üncü maddenin 3’üncü fıkrasında bir binanın tamamının veya ikamete mahsus mahallerden bir kısmının kullanılış tarzının değiştirilerek ticaret veya sanat icra edilen yer haline getirilmesi, vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayılmıştır.
Bu itibarla, konutun ikamete mahsus mahallerinden tamamının veya bir kısmının iş yeri haline dönüştürülmesi durumunda vergi değerini tadil eden sebep söz konusu olacak ve nitelik itibarıyla iş yeri kapsamında değerlendirilerek yeni duruma (iş yeri) göre vergilendirilmesi gerekecektir.
1319 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca söz konusu taşınmaz için bütçe yılı içinde yeni duruma göre emlak vergisi bildirimi verilmesi ve meskenin iş yeri olarak kullanılmaya başlandığı tarihi izleyen bütçe yılından itibaren iş yerlerine ait oran üzerinden vergilendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 44’üncü maddesine göre, söz konusu yerlerin çevre temizlik vergilerinin de işyeri üzerinden Belediyece tahsil edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, bahsi geçen iş kollarınca iş yeri olarak kullanıldığı halde Belediye tarafından mesken olarak vergilendirilen yerlerinin tespitlerinin yapılıp işyeri olarak revize edilerek, emlak vergileri ile çevre temizlik vergilerinin fiili duruma göre tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.