ÖZET: İşyerlerine yönelik ilan ve reklam vergisi mükellefiyetine ilişkin saha kontrollerinin yetersizliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’si, belediye sınırları içinde faaliyet gösteren işletmelerin ilan ve reklam vergisi mükellefiyetini tesis etmemesi nedeniyle önemli bir gelir kaybı yaşamaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu vergilerin hangi durumlarda alınacağını ve mükelleflerin kimler olduğunu açıkça belirtmektedir.

Denetim sürecinde, yalnızca başvuruda bulunan kurumsal işyerlerine vergi tahakkuklarının yapıldığı, diğer işletmelerin ise göz ardı edildiği tespit edilmiştir. Bu durum, İdare’nin yetki ve sorumluluk alanındaki işyerlerine yönelik düzenli denetimlerin yapılmamasının bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. İlan ve reklam vergisi mükellefiyetinin belirlenmesi ve bu vergilerin toplanması için gerekli adımların atılması, belediyenin gelir kaybını önlemek adına büyük önem taşımaktadır.

Sonuç olarak, ilan ve reklam vergisi mükellefiyetine ilişkin denetimlerin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi, belediyenin mali durumunu güçlendirecek ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda, ilgili çalışmaların bir an önce hayata geçirilmesi gerekmektedir.

BULGU: İşyerlerine İlişkin İlan ve Reklam Vergisi Mükellefiyetine Yönelik Saha Kontrollerinin Yapılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından Belediye sınırları içerisinde faaliyet gösteren işyerlerine ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmemesi suretiyle gelir kaybına neden olunduğu görülmüştür.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Konu” başlıklı 12’nci maddesinde; belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yapılan her türlü ilan ve reklamın, ilan ve reklam vergisine tabi olacağı, “Mükellef ve sorumlu” başlıklı 13’üncü maddesinde; yurt dışından gönderilen ilan ve reklamlar dâhil olmak üzere ilan ve reklamı kendi adına yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişilerin verginin mükellefi olduğu ifade edilmiş, “İstisna ve muaflıklar” başlıklı 14’üncü maddesinde vergi alınmayacak ilan ve reklamlar düzenlenmiştir.

Aynı Kanun’un “Tarife ve nispet” başlıklı 15’inci maddesinde ise; dükkan, ticari, sınai müesseseler ile serbest meslek erbaplarınca çeşitli yerlere asılan ve takılan levha, yazı, resim gibi her çeşit sabit ilan ve reklamlar ile ışıklı veya projeksiyonlu ilan ve reklamların metre karesinden yıllık olarak vergi alınacağı belirtilmiştir.

Yapılan incelemede İdare tarafından Belediyenin yetki ve sorumluluk sahasında faaliyet gösteren işyerlerine ilan ve reklam vergisi mükellefiyeti tesis ettirilmediği sadece başvuruda bulunan kurumsal işyerlerinin vergi tahakkuklarının yapıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalar kapsamında, ilan ve reklam vergisi mükellefiyetine ilişkin denetim, yoklama ve tespitlerin düzenli yapılmaması İdarenin gelir kaybına uğramasına sebebiyet vermekte olup, ilan ve reklam vergisi mükellefi işyerlerinin tespiti ve söz konusu verginin alınması konusunda gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.