|
ÖZET: Büyükşehir İlçe Belediyesi, bazı işletmelere itfaiye raporu olmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermiştir. 10.08.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi, belirli işyerlerinin yangına karşı gerekli önlemleri almasını ve itfaiye raporu temin etmesini zorunlu kılmaktadır. Bu durum, özellikle umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile yanıcı maddelerin üretildiği, satıldığı veya depolandığı işletmeler için geçerlidir.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddesi, belediyelerin ruhsat verme süreçlerinde yangın güvenliği gibi kriterleri dikkate almasını öngörmektedir. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi, belediye başkanının halkın huzur ve güvenliği için gerekli önlemleri alma yükümlülüğünü belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı işletmelere, gerekli itfaiye raporları olmadan ruhsat verildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mevzuata aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. İlgili işletmeler ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılması gerektiği düşünülmektedir. |
BULGU: İtfaiye Raporu Olmadan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından, bazı işletmelere, itfaiye raporu olmadan işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği görülmüştür.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyerlerinde aranacak genel şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde,
“İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:
h) Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri; patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddelerin üretildiği, satıldığı ve depolandığı işyerleri; otuz kişiden fazla çalışanın bulunduğu her türlü işyerleri, ana giriş kapıları dışında cadde ve sokağa doğrudan bağlantısı olmayan ve birden fazla işyerinin bir arada bulunduğu iş hanı, çarşı ve benzeri işyerlerinde yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınması, diğer işyerlerinde ise yangına karşı gerekli tedbirlerin alınmış olması,”
Hükmü gereği Kanun Koyucu, belirli işletmelere ruhsat verilmesinde itfaiye (yangın) raporu düzenlenmesini şart koşmuştur.
Bununla birlikte 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3’üncü maddesinde, İşyeri açma ve çalışma ruhsatının Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler tarafından verileceği,
4’üncü maddesinde ise,
“3’üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kritere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.”
Denilmek suretiyle Belediye tarafından verilecek iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarında yangın ve iş güvenliğine uygunluk gibi kriterlerin göz önünde tutulacağı hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinde belediye başkanının görev ve yetkileri arasında, “Belde halkının huzur, esenlik, sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.”, görevleri arasında sayılmıştır.
Belediye ruhsat servisinde yapılan incelemede, bazı işletmelere, almaları gereken itfaiye (yangın) raporları olmadan Belediye üst yönetimi tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği tespit edilmiştir.
Mevzuata aykırı olarak itfaiye raporu olmadan ruhsat verilen bu gibi yerler ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.