ÖZET: Kaçak su kullanımının denetiminde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında, abonesiz ve sayaçsız su kullanımlarının mevzuata aykırı şekilde devam ettiğini ortaya koymaktadır. İlgili idarelerin bu konuda gerekli denetimleri zamanında ve sürekli olarak gerçekleştirememesi, su kaynaklarının israfına ve kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliğine olumsuz etki yapmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin su hizmetleri üzerindeki görev ve yetkilerini belirlerken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu da kaçak su kullanımını suç olarak tanımlamaktadır. 2872 sayılı Çevre Kanunu ise su kaynaklarının korunması ve yönetimi ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Ancak yapılan incelemelerde, idarenin 2024 yılında kaçak su kullanımıyla ilgili fiziksel denetim gerçekleştirmediği gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, tespit edilen eksiklikler hakkında gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, su yönetimi ve denetimi alanında belediye personeline eğitim programları düzenlenmeli, halkın su tasarrufu ve kaçak kullanımın zararları konusunda bilinçlendirilmesi için kampanyalar yapılmalıdır. Ayrıca, denetimlerin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ve ilgili kişilere idari ve cezai yaptırımlar uygulanması gerekmektedir.

BULGU: Kaçak Su Kullanımının Denetiminde Eksiklikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye sınırları içerisinde abonesiz ve sayaçsız şekilde mevzuat hükümlerine aykırı olarak kaçak su kullanımları ile ilgili idare tarafından gerekli denetimlerin zamanında ve sürekli olarak yapılmadığı görülmüştür.

Kaçak su kullanımı, su kaynaklarının israfı ve yönetimi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Belediyelerin bu konuda gerekli denetimleri etkin bir şekilde gerçekleştirememesi hem kamu kaynaklarının israfına hem de hizmetlerin sürdürülebilirliğine zarar vermektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin su hizmetleri konusunda görevlerini ve yetkilerini belirlemektedir. Belediyeler, suyun dağıtımı ve kullanımını denetlemekle yükümlüdür.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Karşılıksız yararlanma” başlıklı 163’üncü maddesinde;

Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” Hükmü yeralmaktadır.

2872 Sayılı Çevre Kanunda ise su kaynaklarının korunması, kullanımı ve yönetimi ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Kaçak su kullanımı, çevreye zarar veren bir faaliyet olarak tanımlanmış ve bu konuda gerekli denetimlerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Yapılan incelemede; idarenin kaçak su kullanımı ile ilgili olarak 2024 yılında fiziksel denetim gerçekleştirmediği görülmüştür.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.

Sonuç olarak, idare tarafından su yönetimi ve denetimi alanında belediye personeline yönelik eğitim programları düzenlenmeli, halkın su tasarrufu ve kaçak kullanımın zararları konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla kampanyalar düzenlenmeli ve gerekli denetimleri yaparak ilgili gerçek veya tüzel kişilere idari ve cezai yaptırımları uygulaması gerekmektedir.