ÖZET: Kaçak su kullanımının denetiminde önemli eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye sınırları içinde abonesiz ve sayaçsız su kullanımlarının mevzuata aykırı olduğunu ortaya koymaktadır. İlgili idare, bu durumu zamanında ve sürekli olarak denetlemekte yetersiz kalmıştır. Kaçak su kullanımı, su kaynaklarının israfına yol açarak hem çevresel hem de ekonomik açıdan ciddi sorunlar yaratmaktadır.

5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin su hizmetleri üzerindeki denetim yükümlülüklerini belirlerken, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu da kaçak su kullanımını suç olarak tanımlamaktadır. Yapılan denetimlerde, Ağrı ilindeki oto sanayi bölgesinde 22 işyerinde kaçak su kullanımı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, sanayi sitesinde denetimlerin gerçekleştirildiğini ve esnafa abonelik işlemleri hakkında bilgilendirme yapıldığını belirtmiştir.

Sonuç olarak, su yönetimi ve denetimi konularında belediye personeline eğitim programları düzenlenmeli, halkın su tasarrufu ve kaçak kullanımın zararları hakkında bilinçlendirilmesi için kampanyalar yapılmalıdır. Ayrıca, gerekli denetimlerin gerçekleştirilmesi ve ilgili kişiler hakkında idari ve cezai yaptırımların uygulanması önem arz etmektedir.

BULGU: Kaçak Su Kullanımının Denetiminde Eksiklikler Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediye sınırları içerisinde abonesiz ve sayaçsız şekilde mevzuat hükümlerine aykırı olarak kaçak su kullanımları olduğu ve idare tarafından gerekli denetimlerin zamanında ve sürekli olarak yapılmadığı görülmüştür.

Kaçak su kullanımı, su kaynaklarının israfı ve yönetimi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir. Belediyelerin bu konuda gerekli denetimleri etkin bir şekilde gerçekleştirememesi hem kamu kaynaklarının israfına hem de hizmetlerin sürdürülebilirliğine zarar vermektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin su hizmetleri konusunda görevlerini ve yetkilerini belirlemektedir. Belediyeler, suyun dağıtımı ve kullanımını denetlemekle yükümlüdür.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Karşılıksız yararlanma” başlıklı 163’üncü maddesinde;

Abonelik esasına göre yararlanılabilen elektrik enerjisinin, suyun veya doğal gazın sahibinin rızası olmaksızın ve tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek şekilde tüketilmesi halinde kişi hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.”

hükmü yer almaktadır.

2872 sayılı Çevre Kanununda ise su kaynaklarının korunması, kullanımı ve yönetimi ile ilgili düzenlemeleri içermektedir. Kaçak su kullanımı, çevreye zarar veren bir faaliyet olarak tanımlanmış ve bu konuda gerekli denetimlerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

Yapılan incelemede; Su ve Kanal Müdürlüğünde görevli personel tarafından Ağrı ilinde bulunan oto sanayi bölgesinde kaçak su kullanımı ile ilgili denetim yapılmış 22 adet işyerinde kaçak su kullanımı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında özetle, sanayi sitesinde kaçak su kullanımıyla ilgili denetimlerin yapıldığı, esnafa abonelik işlemleri için bilgilendirme sağlandığı, boş ve faal olmayan iş yerlerinin tespit edildiği, abonelik yapmayanlara tutanak düzenlendiği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, idare tarafından su yönetimi ve denetimi alanında belediye personeline yönelik eğitim programları düzenlenmeli, halkın su tasarrufu ve kaçak kullanımın zararları konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla kampanyalar düzenlenmeli ve gerekli denetimler yapılarak ilgili kişiler hakkında idari ve cezai yaptırımların uygulanması gerekmektedir.