|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, kadınlar ve çocuklar için açılması gereken konukevinin, ilgili mevzuatta belirtilen şartları taşımadığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyelerin bu tür konukevleri açma zorunluluğunu vurgularken, diğer belediyelerin ise mali durumları ve hizmet önceliklerine göre bu imkana sahip olabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, 2013 tarihli yönetmelik, büyükşehir belediyeleri ve belirli nüfus kriterlerini karşılayan belediyelerin ihtiyaçları karşılayacak sayıda konukevi açmaları gerektiğini ifade etmektedir.
Denetim sürecinde, konukevi açma işlemlerinin belirli aşamalardan geçtiği ve bu süreçlerin il müdürlüğü ile Bakanlık tarafından denetlendiği anlaşılmıştır. Şişli İlçesi, 31 Aralık 2024 itibarıyla 264.736 nüfusu ile konukevi açma yükümlülüğü taşımaktadır. Ancak, mevcut durumda “konukevi” olarak faaliyet gösteren birimin, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı ortaya çıkmıştır. İdare, konukevi statüsünde olmayan bir İlk Yardım Merkezi açıldığını ve konukevi açma sürecinin devam ettiğini bildirmiştir. Sonuç olarak, konukevi olarak faaliyet gösteren birimin, “Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde uygun şekilde açılması ve işletilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Kadınlar ve Çocuklar İçin Açılması Zorunlu Olan Konukevinin Mevzuatta Belirtilen Şartları Taşımaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
5393 sayılı Belediye Kanunu gereğince kadınlar ve çocuklar için açılması gereken konukevinin mevzuatta belirtilen bazı şartları taşımadan açıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyelerin, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorunda olduğu, diğer belediyelerin ise mali durumları ve hizmet öncelikleri değerlendirilerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilecekleri belirtilmektedir.
05.01.2013 tarih ve 28519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kadın Konukevlerinin Açılması Ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik’in “Konukevinin çalışma esasları ve temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde
Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu yüzbini geçen belediyeler ihtiyaca cevap verebilecek nitelik ve sayıda konukevi açar. İl özel idareleri ile sivil toplum kuruluşları da konukevi açabilir. Gerçek kişiler tarafından konukevi açılamaz.
(2) Konukevi açılış izni verilmesi, denetimi, devri, açılış izinin iptali gibi hususların düzenlenmesi Bakanlığın yetkisindedir.
…” hükmü yer almaktadır.
İlgili yönetmelik hükümlerine göre konukevi açma süreci şu aşamalardan oluşmaktadır:
Konukevi açmak isteyenlerin açılış işlemleri için temsilci sorumlu bir müdür belirleyip, açmak istedikleri yerin il müdürlüğüne yazılı olarak başvuruda bulunması,
Konukevi açmak isteyen belediyeler, il özel idareleri ve sivil toplum kuruluşlarının konukevinde görevlendirecekleri müdür tarafından, gerekli şartların karşılandığını gösteren ve belgelerin yer aldığı başvuru dosyası üç takım halinde hazırlanarak il müdürlüğüne verilmesi,
İl müdürlüğü tarafından dosya bir ay içinde incelenmesi, akabinde dosyanın, onay alınmak üzere Bakanlığa gönderilmesi,
Bakanlıkça onaylanan başvuru dosyası için düzenlenecek açılış izin belgesinin il müdürlüğüne gönderilmesi.
Bu kapsamda, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçlarına göre 31.12.2024 tarihi itibarıyla nüfusu 264.736 olan Şişli İlçesine hizmet veren Belediyenin, kadınlar ve çocuklar için konukevi açma zorunluluğu bulunmaktadır.
İdarenin sunduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede, “Konukevi” olarak çalıştırılan birimin bahsi geçen mevzuat hükümlerinde belirtilen şartlara uygun şekilde açılmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin Konukevi statüsünde olmamakla birlikte kadın ve çocuklar için bir iyileştirme yapılması adına İlk Yardım Merkezi açıldığı, Konukevi açılması için yer arayışının sürdüğü, ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Konukevi olarak çalıştırılan birimin, “Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun şekilde açılıp işletilmesi gerekmektedir.