BULGU: Kalkınma Ajansı Payının Eksik Hesaplanması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
2023 yılında Gümüşhane İl Özel İdaresinden, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansına aktarılması gereken payın hatalı hesaplandığı tespit edilmiştir.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un ‘Gelirler ve yönetilecek fonlar’ başlıklı 19’uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, il özel idareleri için; tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir (…) oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay …” kalkınma ajansı geliri olarak sayılmıştır.
Yukarıdaki hükümde yer alan “Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri” ifadesinden, bütçe takviminden kaynaklı olarak, bütçenin yapıldığı yıldan bir önceki yılın anlaşılması gerektiği yönünde gerek bakanlık görüşleri ve gerekse de yargı kararları mevcuttur. Bu doğrultuda Gümüşhane İl Özel İdaresi tarafından 2023 yılı bütçesinden ilgili kalkınma ajansına aktarılacak pay hesaplanırken esas alınması gereken tutarlar, 2021 yılı Bütçe Gelirleri Kesin Hesap Cetvelinden elde edilecektir.
Yine mezkûr hükmün Kanun’un yayımlandığı tarihteki halinde yer alan, pay hesabına esas matrahın hesabında borçlanmaya bağlı gelirlerin de hariç tutulacağına ilişkin ifade, 2021 yılında madde metninden çıkarılmıştır.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde söz konusu payın, 2021 yılı net tahsilat tutarı olan 150.469.042,31 TL’den, tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri toplamı olan 66.484.435,93 TL’nin hariç tutulması sureti ile ortaya çıkan 83.984.606,38 TL üzerinden yüzde 1 oranında hesaplanması ve 839.846,06 TL tutarında kayıtlara alınarak ilgili ajansa aktarılması gerekmektedir.
Gümüşhane İl Özel İdaresi tarafından 20.06.2023 tarihinde 2317 numaralı ödeme emri ile ilgili ajansa aktarılan tutarın borçlanma ile teşebbüs ve mülkiyet gelirleri kalemlerinin hatalı bir şekilde söz konusu matrahtan hariç tutulması nedeniyle 720.018,91 TL olduğu ve bu bağlamda 119.827,15 TL eksik aktarım yapıldığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve ilerleyen dönemlerde söz konusu payın mevzuata uygun bir şekilde hesaplanacağı bildirilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalardan anlaşılacağı üzere Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı payının tam ve eksiksiz olarak hesaplanması ve ilgili idareye gönderilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Gümüşhane İl Özel İdaresi’nin Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı’na aktarılması gereken payın hatalı hesaplandığı belirlenmiştir. 5449 sayılı Kanun’un ilgili maddesi uyarınca, payın hesaplanmasında 2021 yılı bütçe gelirleri esas alınmalı ve tahsisi mahiyetteki gelirler hariç tutulmalıdır. Yapılan hesaplamalarda, 839.846,06 TL olarak belirlenen tutardan 119.827,15 TL eksik aktarım yapılmıştır. İdare, bu durumu kabul etmiş ve gelecekte hesaplamaların mevzuata uygun şekilde gerçekleştirileceğini bildirmiştir. |