|
ÖZET: Kalkınma Ajansı payının izlenmemesi ve zamanında aktarılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı payının, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda kaydedilmediği ve süresi içinde Ajans hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, gecikme faizi ödenmesine yol açmıştır. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19. maddesi, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden belirli bir oranla ajanslara aktarım yapması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bu payların haziran ayı sonuna kadar aktarılması zorunludur.
Kamu İdaresi, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda Kalkınma Ajansı payının izlenmeye başlandığını bildirmiştir. Ancak, bu payların zamanında aktarımının sağlanması ve muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde tutulması büyük önem taşımaktadır. Aksi takdirde, gecikme faizi ödenmeye devam edilecektir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların işleyişini düzenleyerek, bütçe gelirlerinin doğru bir şekilde izlenmesini sağlamaktadır. Dolayısıyla, ilgili payların zamanında aktarılması, kamu idareleri için kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Kalkınma Ajansı Payının İlgili Hesapta İzlenmemesi ve Süresi İçinde Ajans Hesabına Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı payının 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlenmediği, Ajans hesabına aktarılması gereken payın süresi içerisinde aktarılmadığı ve bu nedenle gecikme faizine maruz kalındığı görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde; ajansların gelirleri ve yöneteceği fonlar arasında belediyeler için bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında cari yıl bütçesinden aktarılacak paylar sayılmış, bu payların belediyeler tarafından haziran ayının sonuna kadar Ajans hesabına aktarılacağı, paylar süresi içerisinde aktarılmadığında ise bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili Ajans hesabına aktarılacağı belirtilmiştir. Mezkûr maddenin ikinci fıkrasında ise (Bakanlar Kurulunun) Cumhurbaşkanının belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
Belirtilen yetki doğrultusunda; 09.09.2011 tarihli ve 28049 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediyelerin Bütçe Gelirleri Üzerinden Kalkınma Ajanslarına Aktaracakları Payların Yeniden Belirlenmesine İlişkin Karar’ın “Kalkınma ajanslarına aktarılacak pay” başlıklı 1’inci maddesiyle belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktarılacak payların oranı binde beş olarak belirlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Kamu idareleri payları hesabının niteliğini düzenleyen 276’ncı maddesinde; 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı, hesabın işleyişini düzenleyen 277’nci maddesinde ise bütçe geliri olarak tahsil edilip özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği, bütçe hesaplarının da muhasebe kaydında kullanılacağı ve bu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Yapılan incelemede, Kalkınma Ajansı payının İdare tarafından 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlenmediği, Ajans payının süresi içerisinde aktarılmadığı ve bu nedenle gecikme faizi ödendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, Kalkınma Ajansı payının 363 Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda izlenmeye başlandığı ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından aktarılacak paylara ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılması ve gecikme faizine maruz kalınmaması için Ajans payının süresi içerisinde aktarımının yapılması gerekmektedir.