|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında, kalkınma ajanslarına ödenen katılım paylarının 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediğini ortaya koymuştur. 5449 sayılı Kanun’un 19. maddesi gereğince, belediyelerin bir önceki yılki bütçe gelirleri üzerinden belirlenen oranlarda kalkınma ajanslarına pay aktarılması gerektiği belirtilmiştir. Bakanlar Kurulu, bu oranı 2011/2168 sayılı kararla yarıya indirmiş ve binde beş olarak belirlemiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu ödemelerin nasıl muhasebeleştirileceğine dair düzenlemeler içermektedir. Yönetmelikte, 363 Kamu İdare Payları Hesabı’nın, bütçe geliri olarak tahsil edilen tutarların izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiği vurgulanmıştır. Ancak yapılan incelemelerde, 2024 yılı için Güney Marmara Kalkınma Ajansına ödenen 385.190,71 TL tutarındaki payın, bu hesapta izlenmek yerine doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. İdare, bulguya katıldığını ve gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Dolayısıyla, kalkınma ajansı paylarının izlenmesi için 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının kullanılması zorunludur. |
BULGU: Kalkınma Ajansı Payının Kamu İdareleri Payları Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından Kalkınma Ajansına ödenen katılım payının, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde; ajanslara, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında payın cari yıl bütçesinden aktarılacağı, Bakanlar Kurulunun belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye yetkili olduğu belirtilmiştir.
Bu yetki doğrultusunda Bakanlar Kurulu 2011/2168 sayılı kararı ile bu oranı yarıya indirmiş ve belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları pay oranını binde beş olarak belirlemiştir.
Hesaplanan ve ödenen payın nasıl muhasebeleştirileceği ise Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde gösterilmiştir. Yönetmelik’in, 363 Kamu İdare Payları Hesabı ile ilgili 276 ve 277’nci maddelerinde; hesabın bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı, bütçe geliri olarak tahsil edilip özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarlar bir taraftan bu hesaba alacak yazılırken 630 Giderler Hesabına borç yazılacağı, kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların ise bu hesaba borç ve ilgili hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri doğrultusunda, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtildiğinden, 5449 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi gereği ödenmesi gerekli olan katılım paylarının bu hesapta muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Ancak, yapılan incelemelerde 2024 yılına ilişkin olarak Güney Marmara Kalkınma Ajansına ödenmiş olan 385.190,71 TL tutarındaki kalkınma ajans payının, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerekirken İdarenin bu tutarı doğrudan gider olarak muhasebeleştirdiği görülmüştür.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak yukarıda belirtildiği üzere, İdare tarafından kalkınma ajansı payının izlenmesi için 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının kullanılması gerekmektedir.