ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı’na aktarması gereken payların zamanında gönderilmediğini ortaya koymaktadır. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 19. maddesi, belediyelerin bir önceki yılın bütçe gelirleri üzerinden belirlenen paylarını, cari yıl bütçesinden yüzde bir oranında ajansa aktarmasını zorunlu kılmaktadır. Bu ödemelerin, her yıl Haziran ayı sonuna kadar gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Yapılan denetimlerde, ilgili belediyenin 2024 yılı içerisinde 317.334,86 TL tutarındaki kalkınma ajans payını zamanında göndermediği ve bu gecikme nedeniyle toplam 326.277,49 TL’lik bir yükümlülük oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun üzerine, 257.632,34 TL’lik kısmın İller Bankası tarafından belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden kesildiği belirlenmiştir.

Belediyelerin, kalkınma ajansı paylarını zamanında ve eksiksiz bir şekilde ödemesi, gecikme cezası ve ek maliyetlerden kaçınmaları açısından büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem mali disiplinin sağlanması hem de ajansın işleyişinin aksamaması açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Kalkınma Ajansı Paylarının Aktarılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından, Batı Akdeniz Kalkınma Ajansına gönderilmesi gereken payın Haziran ayı sonuna kadar Kalkınma Ajansının hesabına aktarılmadığı görülmüştür.

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve Yönetilecek Fonlar’ başlıklı 19’uncu maddesinde; ajansların gelirleri ve yöneteceği fonlar arasında, belediyeler için bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında cari yıl bütçesinden aktarılacak paylar sayılmıştır. Bu payların belediyeler tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılması gerektiği, payların süresi içerisinde aktarılmadığında ise, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.

Dolayısıyla kalkınma ajansı payları Belediye tarafından ilgili yılın Haziran ayı sonuna kadar Ajansın banka hesabına aktarılmalıdır.

Yapılan incelemede, Belediyenin 2024 yılı içinde 317.334,86 TL (8.942,63 TL gecikme zammı birlikte toplam 326.277,49 TL) kalkınma ajans payını Batı Akdeniz Kalkınma Ajansına zamanında göndermediği, bunun üzerine söz konusu katkı payının 257.632,34 TL’sinin İller Bankası tarafından Belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden alınan payından kesildiği tespit edilmiştir.

Belediyece herhangi bir gecikme cezasına maruz kalınmaması ve ilave maliyete katlanılmaması açısından ajans paylarının zamanında ve tam ödenmesi gerekmektedir.