ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Kalkınma Ajansı paylarının zamanında aktarılmadığını ortaya koymuştur. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un 19. maddesi, ajansların gelirlerinin belirli bir oranda, ilgili idareler tarafından haziran ayının sonuna kadar aktarılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bu yükümlülüğün yerine getirilmediği ve toplamda 50.824.335,70 TL tutarında bir borcun oluştuğu tespit edilmiştir.

Belediye muhasebe kayıtları incelendiğinde, Kalkınma Ajansı Paylarının takip edildiği 363.05.02.01 kodlu hesapta, belirtilen sürede aktarılmayan tutarın kaydedildiği görülmektedir. İlgili mevzuat gereği, bu ödemelerin zamanında yapılmaması durumunda, Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından kesinti yapılabileceği belirtilmektedir.

İdare, denetim bulgularına yanıt olarak, bu konuda gerekli çalışmaları yapacağını ifade etmiştir. Dolayısıyla, Kalkınma Ajansı Paylarının zamanında aktarılması, idarenin sorumluluğundadır ve bu durumun düzeltilmesi gerekmektedir.

BULGU: Kalkınma Ajansı Paylarının Aktarılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kalkınma ajansı paylarının ilgili idareye zamanında gönderilmediği tespit edilmiştir.

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’unun Gelirler ve yönetilecek fonlar başlıklı 19’uncu maddesinde;

“ Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır:

d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için; borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay.

Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen paylar, ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılır. (d) bendinde belirtilen paylar, süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılır. Diğer alacakların tahsilinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Belediye muhasebe kayıtları incelendiğinde 363.05.02.01-Kalkınma Ajansı Payları muhasebe kodunda Kalkınma Ajansı Paylarının takip edildiği, ilgili mevzuatı çerçevesinde haziran ayının sonuna kadar gönderilmesi gerektiği halde gönderilmeyen borç tutarının 50.824.335,70 TL olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen denetim tespitine istinaden, İdare tarafından özetle, bulgu konusu hususa ilişkin Belediye imkanları çerçevesinde çalışma yapılacağı, ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Kalkınma Ajansı Paylarının İdare tarafından süresi içinde ajans hesabına aktarılması gerekmektedir.