|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin Kalkınma Ajansına gereken payları eksik ve gecikmeli olarak gönderdiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276. maddesi, Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın bütçe gelirlerinin izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Aynı Yönetmelik’in 277. maddesi ise, bu gelirlerin ilgili hesaplara kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. 5449 sayılı Kanun’un 19. maddesi, belediyelerin kalkınma ajanslarına, bir önceki yılın bütçe gelirleri üzerinden belirli bir oranla pay ayırmalarını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, 2012-2022 döneminde İLBANK tarafından belediye adına toplam 3.228.192,35 TL kesinti yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, 2022 yılı itibarıyla Kalkınma Ajansına herhangi bir ödeme yapılmamışken, 2022 yılı pay tutarı 4.432.107,29 TL olmasına rağmen, önceki dönem borçları nedeniyle 9.618.314,12 TL kesinti gerçekleştirilmiştir. Bu durum, belediyenin zamanında ödenmeyen tutarlar için fazladan faiz ödemesine yol açmıştır. Belediye, bu payların 2023 ve 2024 yıllarında ödeneceğini belirtmiş, ancak zamanında yapılan ödemelerin önemi vurgulanmıştır. Kalkınma ajansı paylarının zamanında ve eksiksiz bir şekilde ödenmesi, ilave maliyetlerin önlenmesi açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Kalkınma Ajansı Paylarının Eksik ve Geç Gönderilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kalkınma ajansı paylarının eksik ve geç gönderildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276’ncı maddesinde; 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir. Aynı Yönetmelik’in 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’na alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde; belediyelerin kalkınma ajanslarına bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere binde beş oranındaki payının cari yıl bütçesinden ayrılmasının ve ilgili ajansa gönderilmesinin gerektiği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; 01.01.2012-31.12.2022 tarihleri arasında İLBANK tarafından, 5779 Sayılı Kanun gereğince genel bütçe vergi gelirlerinden Belediye adına tahakkuk ettirilen yasal paylardan toplam 3.228.192,35 TL kesinti yapıldığı görülmüştür. Ayrıca Belediye tarafından Kalkınma Ajansına 2022 yılına kadar hiçbir ödeme yapılmadığı, 2022 yılındaki Kalkınma Ajansı pay tutarının 4.432.107,29 TL olmasına rağmen Belediyenin önceki dönem borçlarından dolayı 9.618.314,12 TL kesinti yapıldığı görülmüştür. Dolayısıyla da Kalkınma Ajansına zamanında ödenmeyen tutarlar için Belediyenin fazladan faiz ödemesine katlandığı görülmüştür.
İdare cevabında bir itiraz söz konusu olmayıp bu payların 2023 ve 2024 yıllarında ödeneceği belirtilmektedir.
Bu itibarla, kalkınma ajansı pay aktarımının zamanında yapılmaması sonucu ortaya çıkacak ilave maliyetlerin doğmaması açısından, ajans paylarının zamanında ve tam ödenmesi gerekmektedir.