|
ÖZET: Kalkınma Ajanslarına ait payların, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19. maddesi, belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden belirli bir oranla ajanslara pay aktarımını öngörmektedir. Ancak, 2011/2168 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile bu oran yarıya indirilmiş ve binde beş olarak belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ise, bu payların izlenmesi için 363 numaralı hesabın kullanılmasını zorunlu kılmaktadır.
İlgili muhasebe kayıtları incelendiğinde, 2024 yılı için hesaplanan 3.985.585,50 TL tutarındaki Kalkınma Ajansları payının, 363 numaralı hesap yerine 320 numaralı Cari Yıla Ait Borçlar Hesabında izlendiği görülmüştür. Bu durum, mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. İdare, yapılan tespitler doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, Kalkınma Ajansları paylarının, ilgili mevzuat hükümleri gereğince 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerektiği açıktır. Bu durum, kamu mali yönetiminin etkinliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kalkınma Ajanslarına Ait Payların Kamu İdareleri Payları Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdare tarafından muhasebe kayıtlarında Kalkınma Ajansları paylarının, 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19’uncu maddesinde, ajanslara, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında payın cari yıl bütçesinden aktarılacağı, Cumhurbaşkanı’nın belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye ya da Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. 2.7.2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 75’inci maddesiyle; bu maddede yer alan ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir. Bakanlar Kurulunun 2011/2168 sayılı kararı ile maddede geçen yüzde bir oranı yarıya indirilmiş ve belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları pay oranı binde beş olarak belirlenmiştir
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 276’ncı maddesinde; 363- Kamu İdareleri Payları Hesabının, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 363-Kamu İdareleri Payları Hesabındaki kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
İdarede muhasebe kayıtları incelendiğinde 2024 yılı için hesaplanan 3.985.585,50 TL tutarında Kalkınma Ajansları payının, 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerekirken 320- Cari Yıla (N-2024) Ait Borçlar Hesabında izlendiği görülmüştür. 2024 yılı için 363 numaralı hesap hiç kullanılmamış, Kalkınma Ajans Payı bu hesapta yer almamış, bunun yerine 320 numaralı hesap kullanılmıştır.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, idare tarafından Kalkınma Ajansları paylarının 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerekmektedir.